Fransa’da çocuklara yönelik sosyal medya yasası ile ilgili yeni adım

Avrupa genelinde çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlamalarının tartışıldığı bir dönemde alınan karar, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un seçim vaatleri arasında yer alıyordu.

Salı günü Senato’da kabul edilen düzenleme, Ocak ayında Ulusal Meclis tarafından sunulan teklifin ardından gündeme geldi. Ancak parlamentonun iki kanadı arasında yasa metni konusunda önemli farklılıklar bulunuyor.

Ulusal Meclis tarafından kabul edilen tasarıda, sosyal medya platformlarının 15 yaş altındaki kullanıcıların hesaplarını silmesi ve bu yaş grubundan yeni kullanıcı kabul etmemesi öngörülüyor. Ayrıca liselerde cep telefonu kullanımının yasaklanması da teklif kapsamında yer alıyor.

Senato’nun kabul ettiği alternatif düzenleme ise iki kademeli bir sistem öneriyor. Buna göre, çocukların fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebileceği değerlendirilen platformlar tamamen kısıtlanırken, diğer platformlara ebeveyn izniyle erişim sağlanabilecek. Eğitim platformları ve çevrim içi ansiklopediler ise düzenleme kapsamı dışında tutuluyor.

Yasa metinleri arasındaki farklılıklar nedeniyle iki kanadın uzlaşmaya varması beklenirken, bu durum düzenlemenin yürürlüğe girmesini geciktirebilir. Ayrıca yaş doğrulama sisteminin nasıl uygulanacağı da henüz netlik kazanmadı. Bu konuda Avrupa Birliği düzeyinde çalışmalar sürüyor.

Düzenlemenin 2027 yılının başlarında yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Fransa, çocukların ekran ve sosyal medya kullanımına yönelik daha sıkı kurallar getirilmesi konusunda uzun süredir girişimlerde bulunuyor. Macron, Ocak ayında yaptığı açıklamada çocukların duygularının Amerikan platformları ve Çin algoritmaları tarafından manipüle edilmemesi gerektiğini ifade etmişti.

2023 yılında da benzer bir yasa kabul edilmiş, 15 yaş altı kullanıcılar için ebeveyn izni zorunluluğu getirilmişti. Ancak söz konusu düzenleme, Avrupa Birliği’nin Dijital Hizmetler Yasası ile uyumsuz olduğu gerekçesiyle yürürlüğe girmemişti.

Avrupa Birliği’nin geçen yıl yönergelerini güncellemesiyle üye ülkelere sosyal medya için yaş sınırı belirleme konusunda daha fazla esneklik tanındı.

Dünya genelinde de benzer adımlar atılıyor. Avustralya, Aralık ayında 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan ilk ülke olmuştu.

Öte yandan Avrupa Parlamentosu, Kasım ayında sosyal medya, video paylaşım platformları ve yapay zeka uygulamalarına erişim için Avrupa genelinde 16 yaş sınırı getirilmesini öneren bağlayıcı olmayan bir karar taslağı sundu. Teklife göre 13-16 yaş arası çocuklar ebeveyn izniyle bu platformları kullanabilecek. (İLKHA)