Erdoğan ve Pezeşkiyan arasında telefon görüşmesi: 'İran'a müdahaleye olumlu bakmıyoruz'

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, perşembe günü İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan ile telefonda görüştü. İkili, Türkiye ve İran ilişkilerinin yanı sıra son dönemde Tahran'a kadar uzanan protestoları ve ülkeye yönelik müdahale çağrılarını da konuştu.

İletişim Başkanlığı'nın açıklamasına göre Erdoğan, İran'daki protestoları yakından takip ettiğini söylerken, dış müdahale çağrılarına olumlu yaklaşmadığını da dile getirdi.

Erdoğan görüşmede, "Türkiye’nin İran’ın huzur ve istikrarını önemsediğini" ve "Türkiye’nin İran’a dış müdahale senaryolarına hiçbir zaman olumlu yaklaşmadığını" söyledi.

Cumhurbaşkanı ayrıca, sorunların çözülmesinin ve bölgede gerilimin tırmanmasının önüne geçilmesinin Türkiye'nin de menfaatine olduğunu vurguladı.

Yumuşamada Türkiye'nin olası rolü

Kısa süre önceye kadar İran yönetimine karşı son derece sert bir dil kullanan ABD Başkanı Donald Trump'ın söylemlerini yumuşatmasında Türkiye'nin de rol oynadığı iddia ediliyordu.

ABD ve İngiliz basınına göre, Katar, Suudi Arabistan, Türkiye, Umman ve Mısır Washington’a, İran’a yönelik bir saldırının bölgesel bir savaşı tetikleyebileceği uyarısında bulunmuştu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da diyalog çağrısında bulunmuş, "Gelişmeleri yakından takip ediyoruz," demişti.

İran'da protestolar

İran, son yılların en kanlı protestolarına sahne oluyor. Yaşananlar, 1979’daki İslami Devrim sürecindeki kaosu hatırlatırken, son günlerde gösteriler kısmen durulmuş olsa da protestoların başından bu yana hayatını kaybedenlerin sayısı yetkililerden gelen açıklamalarla birlikte artmaya devam ediyor.

İran hükümeti, ülke genelinde süren protestolara yönelik baskı sonrası ilk resmî ölüm sayısını çarşamba günü açıkladı. Açıklanan rakam, yurt dışındaki aktivistlerin verdiği sayılardan çok daha düşük.

Devlet televizyonu, İçişleri Bakanlığı ve Şehitler ile Gaziler Vakfı’nın açıklamalarını aktardı. Resmi kaynaklar, protestolar sırasında 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini belirtti. Açıklamada, ölenlerin 2 bin 427’sinin sivil ve güvenlik güçleri olduğu belirtildi ancak kalanlar hakkında detay verilmedi. İran hükümeti önceki protestolarda ölü sayısını ya düşük bildirmiş ya da hiç açıklamamıştı.

ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise perşembe günü yaptığı açıklamada, ölü sayısının en az 4 bin 902 olduğunu ve daha fazla kişinin hayatını kaybetmiş olabileceğini bildirdi.

Yetkililer internet erişimini kısıtladı ve uluslararası aramaları engelledi. Bu da yurtdışından ölüm sayısını doğrulamayı zorlaştırıyor. Ayrıca yerel gazetecilerin olayları raporlaması sınırlanırken, devlet televizyonu eylemcileri kanıt sunmadan “ABD ve İsrail tarafından kışkırtılan ayaklanmacılar” olarak tanımlamayı sürdürüyor.

Ajansa göre, yaklaşık 26 bin 500 kişi de gözaltına alındı. Yetkililerin açıklamaları, gözaltına alınan bazı kişilerin ölüm cezasına çarptırılabileceği endişelerini artırıyor.