EPDK, 3 yılda 3,4 milyon PRO tipi akıllı sayaç kurulumu yapacak

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ), Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER), elektrik dağıtım şirketleri, sayaç ve modem üreticileri ile sektör temsilcilerinin katılımıyla Ankara'da Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında yürütülen çalışmaların değerlendirildiği çalıştay gerçekleştirildi.

EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanı Deniz Daştan, çalıştayın açılışında yaptığı konuşmada, akıllı sayaçların akıllı şebekelerin gelişiminin en önemli unsurlarından biri olduğunu belirterek, Türkiye'deki dönüşüm sürecinin 1 Mart itibarıyla başlatıldığını söyledi.

Gelişmiş elektrik piyasalarında akıllı sayaç uygulamalarının önemli ölçüde yaygınlaştığına işaret eden Daştan, Türkiye'de de sayaçların büyük çoğunluğunda uzaktan erişim sağlanabilen bir yapıya ulaşılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Saha kurulumlarında artış hedefleniyor

Daştan, MASS kapsamında bu yıl yaklaşık 1,2 milyon, 2027'de 1,6 milyon ve 2028'de 600 bin olmak üzere 3 yılda toplam 3,4 milyon PRO tipi akıllı sayacın kurulmasının hedeflendiğini bildirdi.

Mevcut durumda yaklaşık 21 bin PRO tipi sayacın kurulduğunu, bu sayaçların yaklaşık 41 bin EKO tipi sayaçla irtibatlandırıldığını söyleyen Daştan, MASS kapsamında saha kurulumlarının sürdüğünü ve gelecek dönemde sürecin hızlandırılmasının hedeflendiğini belirtti.

Daştan, elektrik dağıtım şirketleri arasında PRO tipi sayaçların kurulum takvimlerinde farklılıklar bulunduğunu, bazı şirketlerde kurulumların henüz başlamadığını, bazı şirketlerde ise sınırlı sayıda PRO tipi sayaç kurulumu gerçekleştirildiğini kaydetti.

Belirlenen hedeflere ulaşmak için mevcut kurulum hızının artırılması gerektiğine dikkati çeken Daştan, sayaç üretiminden teknik şartnamelere, dağıtım şirketlerinin sözleşme süreçlerinden saha uygulamalarına kadar süreci etkileyen başlıkların bütün yönleriyle ele alınmasının önem taşıdığını vurguladı.

Daştan, özellikle sayaç üretiminin önündeki olası engellerin tespit edilmesi gerektiğini ve TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerin uygulamadaki etkilerinin değerlendirilmesini beklediklerini dile getirdi.

Dağıtım şirketlerinin sayaç tedarikine ilişkin yaptıkları sözleşmelerin de süreç açısından önem taşıdığını vurgulayan Daştan, yılın kalan bölümünde kurulumların nasıl hızlandırılabileceğinin ve oluşan farkın nasıl telafi edilebileceğinin çalıştayda ele alınacağını belirtti.

Daştan, yeterli sayaç üretiminin sağlanması ve kurulumların artırılmasıyla bu yıl için belirlenen hedeflere ulaşılmasının halen mümkün olduğunun altını çizdi.

8 milyon kullanıcıya erişim hedefleniyor

Kurulacak PRO tipi sayaçların EKO tipi sayaçlarla irtibatlandırılmasıyla yaklaşık 8 milyon kullanıcıya erişim sağlanmasının öngörüldüğünü aktaran Daştan, 2026 ve 2027 döneminde kurulacak sayaçların yaklaşık 1 milyon 150 bininin izleme kapsamında olacağını söyledi.

Daştan, söz konusu sayaçlarla özellikle tedarik sürekliliği ve teknik kalite parametrelerinin izlenebileceğini, bu kapsamda yaklaşık 16 milyon kullanıcının söz konusu verilerinin takip edilebilir hale gelmesinin hedeflendiğini vurguladı.

Uzun vadede akıllı sayaç altyapısının genişletilmesinin amaçlandığını dile getiren Daştan, elektrik hattı üzerinden haberleşme (PLC) ve radyo frekansı (RF) teknolojilerinin de devreye alınmasıyla kırsal bölgelerdeki kullanıcıların sisteme dahil edilmesinin planlandığını kaydetti. MASS kapsamında geliştirilen mobil uygulamaya ilişkin çalışmalara da değinen Daştan, 21 elektrik dağıtım şirketiyle konuya ilişkin görüşmeler gerçekleştirdiklerini bildirdi.

Daştan, 6 elektrik dağıtım şirketiyle 31 Ağustos itibarıyla pilot uygulamaya başlanacağını, 5 Ekim itibarıyla ise Türkiye genelinde canlı uygulamaya geçilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Sürecin şirketlerin tüm kademelerince yakından takip edilmesi ve ilgili tarafların koordinasyon içinde hareket etmesi gerektiğini belirten Daştan, çalıştayda sorunların kaynağının tespit edilmesi ve bundan sonraki döneme ilişkin çözüm yollarının ortaya konulmasının amaçlandığını sözlerine ekledi.

Dağıtım sisteminde uçtan uca dijital dönüşüm hedefleniyor

TEDAŞ Genel Müdür Yardımcısı Yakup Avan da MASS'ın yalnızca bir teknoloji projesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, Türkiye'nin elektrik dağıtım sisteminin daha dijital, ölçülebilir, yönetilebilir, bütüncül ve verimli hale getirilmesini amaçlayan bir dönüşüm süreci yürütüldüğünü anlattı.

Avan, sistemin sayaçtan modeme, haberleşme altyapısından merkezi uygulamalara kadar uçtan uca çalışan güvenilir ve sürdürülebilir bir ekosistem olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerde farklı markalara ait ürünlerin birbiriyle uyumlu çalışması ve belirli kalite ile performans kriterlerinin sağlanmasının amaçlandığını aktaran Avan, saha deneyimlerinin teknik düzenlemelerin geliştirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.

ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan ise akıllı şebekelerin elektrik dağıtım sektörünün dönüşüm vizyonunun önemli bileşenlerinden biri olduğunu, akıllı sayaçların da bu yapının temel unsurları arasında yer aldığını söyledi.

Erdoğan, akıllı sayaç dönüşüm sürecinde marttan bu yana yapılan çalışmaların, uygulama sürecinde edinilen deneyimlerin ve bundan sonraki döneme ilişkin önerilerin çalıştayda değerlendirileceğini kaydederek, gelinen aşamada yapılan çalışmaların, karşılaşılan güçlüklerin ve uygulamada hedeflenen noktaya ulaşılamayan alanların nedenleriyle birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını dile getirdi.

Çalıştayda paylaşılacak görüş ve önerilerin MASS dönüşümünün daha kolay ve uygulanabilir şekilde yürütülmesine katkı sağlamasını beklediklerini belirten Erdoğan, kamu kurumları, dağıtım şirketleri ve üreticilerin aynı platformda süreci değerlendirmesinin önemine işaret etti.

Çalıştay, açılış konuşmalarının ardından regülasyon ve teknik düzenlemeler, sayaç imalatçıları ile elektrik dağıtım şirketlerinin MASS uygulamalarına ilişkin oturumlarıyla sürdü.