Enerji şoku enflasyonu %3,3'e çıkarıyor: ECB'den faiz artışı sinyali

Avro Bölgesi'nde enflasyonu esas olarak yüksek enerji fiyatları tetikliyor; Avrupa Merkez Bankası (ECB) ekonomistleri Kristina Barauskaitė Griškevičienė ile Claus Brand, salı günü yayımladıkları bir çalışmada bunu vurguladı.

'Bu kez enerji arzındaki şok belirleyici konumda; talep ve kamu politikası kaynaklı teşviklerin rolü ise sınırlı. Para politikasındaki tepkilerin neden farklılaştığını açıklamada bu farklılıklar kilit önemde,' diye yazdılar.

İki ekonomist, kısmen Orta Doğu'da süren savaşın ve bunun ardından Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının tetiklediği mevcut şokun, 2021-22 dönemindekinden önemli ölçüde farklılaştığını anlattı.

'Olumsuz enerji arzı unsurları, Ocak-Mayıs 2026 arasında enerji enflasyonundaki artışın yaklaşık yüzde 90'ını açıklıyor. Bu dönemde, para ve maliye politikaları enerji enflasyonu üzerinde sadece hafif bir aşağı yönlü baskı oluşturdu,' çalışmada belirtildi.

Şubat sonunda Orta Doğu'da savaş patlak verdikten sonra ECB faizleri hemen artırmadı. Banka ilk artışı 11 Haziran'da yaparak mevduat faiz oranını yüzde 2'den yüzde 2,25'e çıkardı; enflasyonu dizginlemek amacıyla yapılan bu hamle, üç yıl içindeki ilk faiz artışıydı.

ECB'nin o dönemdeki en iyimser senaryosunda bile, savaşın erken son bulacağı varsayılsa dahi, enflasyonun yüzde 2'lik hedefe 2027'den önce dönmesi beklenmiyordu.

Buna karşılık savaşın hâlâ sürmesi ve enflasyonun temmuzdaki yüzde 2,9'dan ağustosta yüzde 3,3'e yükselmesiyle, piyasa fiyatlamalarına göre ECB'nin 10 Eylül'deki toplantısında faizleri yeniden artırarak mevduat oranını yüzde 2,25'ten yüzde 2,50'ye çıkaracağı öngörülüyor.

ECB, çalışmada bu kez parasal tepkinin daha 'kademeli' olduğunu belirtirken, ekonomistler 2021-22 döneminde 'ECB'nin faizleri güçlü ve kalıcı biçimde artırdığını' hatırlattı.

Şimdiki durumdan farklı olarak, 2021-22 dönemindeki enflasyon sıçraması 'arz ve talep cephesinden gelen büyük ve eşi benzeri görülmemiş unsurların bileşiminden' kaynaklanıyordu.

ECB, enerjinin de rol oynadığını, ancak bu rolün 'tek başına belirleyici olmadığını' açıkladı.

'Arz tarafındaki etkenler arasında küresel tedarik zincirlerindeki bozulmalar ve özellikle Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin yol açtığı enerji arzı şokları yer alıyordu. Talep tarafında ise, pandeminin ardından talepte görülen hızlı toparlanma, buna eşlik eden destekleyici maliye ve para politikalarıyla pekişmişti.'