ECB, dijital euro pilotu için 36 ödeme sağlayıcısını seçti

Avrupa Merkez Bankası (AMB), salı günü dijital euro projesini bir sonraki operasyonel aşamaya taşıyarak, gelecekteki para birimini 2027'nin ikinci yarısında başlaması planlanan geniş kapsamlı bir pilot programda test etmeye yardımcı olacak 36 ödeme hizmeti sağlayıcısını belirledi.

AMB'ye göre katılımcılar, euro bölgesi genelinde 50'den fazla başvuru arasından seçildi ve 12 aylık bir test süreci boyunca, Bulgaristan ile Malta hariç euro bölgesindeki 19 ulusal merkez bankasıyla birlikte AMB'nin yanında çalışacak.

Pilot çalışma, dijital euronun teknik altyapısını, operasyonel süreçlerini ve kullanıcı deneyimini değerlendirmeyi amaçlıyor; para biriminin çıkarılmasına ilişkin herhangi bir karar alınmadan önce, hem çevrim içi hem de çevrim dışı ortamlarda kişi-kişi ve kişi-işletme ödemelerinin test edilmesine imkan tanıyacak.

Bu duyuru, dijital euronun tüketiciler, perakendeciler ve ödeme sağlayıcılarıyla yapılacak fiili testlere bir adım daha yaklaşmasını sağlayarak, AMB'nin hazırlık aşamasını 2023'ün sonlarında başlatmasından bu yana projenin en önemli kilometre taşlarından biri haline getiriyor.

Seçilen kuruluşlar arasında geleneksel bankalar, dijital bankalar ve ödeme şirketleri bulunuyor; Deutsche Bank, UniCredit, Revolut, Adyen ve Stripe'ın da aralarında olduğu Avrupa'nın en büyük finans kurumlarından birkaçı pilota katılacak.

AMB Yönetim Kurulu üyesi Piero Cipollone, gösterilen ilgi düzeyinin ödeme sektörünün projenin bir sonraki aşamasını şekillendirmeye hazır olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.

Cipollone şöyle dedi: “Pilandaki güçlü piyasa ilgisi, özel sektörün dijital euro projesiyle aktif biçimde ilgilenmeye ve Avrupa ödeme ekosistemini güçlendirmek için hızla ilerlemeye hazır olduğunu gösteriyor.”

ARŞİV. AMB Yönetim Kurulu üyesi Piero Cipollone, Nisan 2025'te Washington'da düzenlenen Dünya Bankası/IMF Bahar Toplantıları kapsamındaki ‘Tokenizasyon ve Finansal Sistem’ forumunda konuşuyor AP Photo/Jose Luis Magana

Cipollone sözlerini şöyle tamamladı: “Güvenli, verimli ve kapsayıcı bir dijital euro geliştirirken Avrupalı ödeme hizmeti sağlayıcılarıyla birlikte çalışmayı ve onlardan öğrenmeyi sürdürdükçe daha derin bir işbirliği bekliyoruz.”

Yasal onay hâlâ belirleyici eşik

Pilot çalışma, dijital euroya hukuki temel oluşturacak mevzuat üzerinde Avrupa Parlamentosu, Konsey ve Avrupa Komisyonu arasındaki müzakereler sürerken hayata geçiriliyor.

AMB, söz konusu mevzuat AB yasama organları tarafından kabul edilmedikçe para birimini çıkaramayacağını sürekli vurguluyor.

Mevcut takvim, 2027'de resmi onayın alınmasını, ardından pilotun tamamlanmasını ve 2029'da olası bir kamuya açık lansmanı öngörüyor; ancak bu tarihler yasama sürecine bağlı olmaya devam ediyor.

Dijital euronun, denetlenen ödeme sağlayıcıları aracılığıyla tüketicilere ücretsiz sunulması planlanıyor. AMB, bunun fiziksel paranın ortadan kalkmasına yol açabileceği ya da mahremiyet korumasını zayıflatabileceği yönündeki endişeleri gidermeye dönük açıklamalarda bulunmayı sürdürüyor.

Mevcut plana göre dijital euroya faiz işletilmeyecek ve ticari bankalardaki mevduatlardan önemli çıkışları önlemek için dijital euro bakiyelerine muhtemelen üst sınır getirilecek.

Geçen hafta yalnızca Euronews'e konuşan AMB Başkanı Christine Lagarde, Avrupa Parlamentosu'nun söz konusu mevzuat üzerindeki müzakereleri başlatma kararını memnuniyetle karşıladığını söyleyerek dijital euronun nakdi ikame etmek değil, tamamlamak üzere tasarlandığını bir kez daha vurguladı.

Lagarde, The Europe Conversation programında Maria Tadeo'ya verdiği demeçte şöyle konuştu: “Nakit ve dijital euro, her ikisi de yasal ödeme aracı olacak; bu da Avrupa'nın hiçbir yerinde kimsenin ‘Kusura bakmayın, banknotlarınızı kabul etmiyorum’ diyemeyeceği anlamına geliyor” dedi ve nakdin Avrupa para sisteminin kalıcı bir unsuru olarak kalacağını yeniden teyit etti.

Dijital euro, ayrıca Avrupa'nın uluslararası ödeme sağlayıcılarına bağımlılığını azaltmak ve Birliğin ödemelerdeki stratejik özerkliğini güçlendirmek amacıyla tasarlanıyor.

Lagarde, Euronews'e yaptığı açıklamada projenin, ödemeleri modernleştirmek kadar Avrupa'nın ekonomik egemenliğini güçlendirmekle de ilgili olduğunu belirterek, Birliğin hâlâ yabancı mülkiyetindeki ödeme ağlarına bağımlı olduğuna dikkat çekti.

Lagarde, “Ödemeleri gerçekleştirmek için ağırlıklı olarak ABD'li, zaman zaman da Çinli ağlara bağımlıyız. Evimizde egemen olmak istiyorsak Avrupa'ya özgü bir çözümümüz olmalı” dedi.