Beyaz Saray: 'İran, 800 protestocunun idamını durdurma kararı aldı'

Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump’ın "İran’ı protestocuları öldürmemesi konusunda uyarmasının" ardından dün gerçekleştirilmesi planlanan 800 infazın iptal edildiğini perşembe günü açıkladı.

Konuya ilişkin basın toplantısında değerlendirmede bulunan Leavitt, “Başkan ve ekibi İran rejimine, ölümlerin sürmesi halinde bunun sonuçları olacağı mesajını iletti. Başkan daha sonra ölümlerin ve infazların durdurulacağı yönünde bir mesaj aldı,” diye konuştu.

Leavitt, “Başkan, dün takvime alınmış ve gerçekleştirilmesi planlanan 800 infazın bugün itibarıyla durdurulduğunu anlıyor,” ifadelerini kullandı.

İran’ın 800 protestocunun infazına ilişkin planları kamuoyuna açıklamadığı belirtildi.

Leavitt, “Başkan ve ekibi durumu yakından takip ediyor ve tüm seçenekler hala masada,” dedi.

Diğer taraftan İsrail Başbakan Binyamin Netanyahu’nun, dün gece yaptığı bir telefon görüşmesinde Trump’a İran’a yönelik bir saldırıyı ertelemesi çağrısında bulunduğu yönündeki bir haberin sorulması üzerine Leavitt, görüşmenin gerçekleştiğini doğruladı ancak konuşulanların içeriğine dair ayrıntı vermekten kaçındı.

İran’da hükümetin uyguladığı iletişim kesintisi sürerken, ülke genelindeki protestolar 18’inci gününe girmiş durumda. Birden fazla rapor, can kaybının daha da artmasının beklendiğini ortaya koyuyor.

En düşük tahminlere göre ülke çapındaki gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısı yaklaşık 2 bin 500 civarında. Ancak bazı kaynaklar, bu sayının şimdiden 15 bine ulaştığını öne sürüyor.

1979 devriminden bu yana İran’daki en büyük ayaklanma olarak tanımlanan protestolar, benzeri görülmemiş enflasyon, gıda fiyatları ve para biriminin değer kaybına duyulan öfke ortamında başladı. Gösteriler kısa sürede mevcut rejimin sona erdirilmesini talep eden daha geniş bir harekete dönüştü.

Protestoların, İran’ın 31 eyaletinin tamamında, 187’den fazla şehirde düzenlendiği bildiriliyor.

Yurt dışındaki bazı Farsça yayın yapan medya kuruluşları ve aktivistler, can kaybının 12 bin ile 15 bin arasında olabileceğinden endişe edildiğini belirtiyor. Bu rakamların doğrulanması halinde, yaşananların modern İran tarihindeki en büyük katliamlardan biri olabileceği ifade ediliyor.

Cenevre merkezli İran İnsan Hakları Örgütü, yalnızca İsfahan’daki adli tıp kayıtlarında hükümet karşıtı protestolarda en az bin 600 ölüm tespit edildiğini açıkladı.

Pazar günü uluslararası medya organları, sokaklardan doğrudan morglara götürülen cenazeler hariç tutulmak üzere hastane kayıtlarına dayanan akademisyenler ve yabancı uzmanlardan oluşan bir grubun, can kaybını yaklaşık 6 bin olarak tahmin ettiğini aktardı. Görgü tanıkları ise basına, Tahran genelinde “yüzlerce ceset” gördüklerini söyledi.

Raporlara göre en az 18 bin 434 kişi gözaltına alındı. İran devlet medyası, şimdiye kadar 97 zorla alınmış itiraf yayınladı.

İslam Cumhuriyeti’nin İran içinde bağımsız soruşturmalara engel olması, bu iddiaların doğrulanmasını güçleştiriyor. Altıncı gününe giren internet kesintisi de bağımsız teyidi daha da zorlaştırıyor.

Bir İranlı hükümet yetkilisi, iç raporlara dayandırarak, siviller ve güvenlik güçleri dâhil olmak üzere yaklaşık 2 bin kişinin öldüğünü doğruladı ancak ölümlerden "teröristleri" sorumlu tuttu. Hükümet, protestolar sırasında 147 asker ve rejim destekçisinin hayatını kaybettiğini savunuyor.

İran devlet televizyonu, Tahran’daki adli tıpta çok sayıda ceset torbası göstererek, ölenlerin “silahlı teröristler” tarafından kışkırtılan olayların kurbanları olduğunu iddia etti.