Baltık’ta kablo krizi: Yaptırımlı Rus çeliği taşıyan gemiye el konuldu

Finlandiyalı gümrük yetkilileri, Helsinki ile Tallinn arasındaki deniz altı telekomünikasyon kablosuna zarar verdiğinden şüphelenilen ve Finlandiya’da el konulan bir geminin, Avrupa Birliği yaptırımlarına tabi Rus menşeli çelik taşıdığını perşembe günü açıkladı.

Finlandiya polisi, çarşamba günü Rusya’nın St. Petersburg kentinden İsrail’in Hayfa Limanı’na gitmekte olan 132 metre uzunluğundaki "Fitburg" adlı yük gemisini durdurdu.

Geminin, Finlandiya Körfezi’ndeki telekomünikasyon kablosuna çapasıyla zarar vermiş olabileceği şüphesiyle 14 mürettebatı da gözaltına alındı.

Gümrükten yapılan açıklamada, “Ön bilgilere göre yükün, Rusya menşeli ve Rusya’ya uygulanan kapsamlı yaptırımlara tabi çelik ürünlerinden oluştuğu tespit edilmiştir,” denildi.

Kurum, çarşamba gecesi geminin yükünde inceleme yapıldığını bildirdi.

Kırkkonummi limanında el konulan gemi, 1 Ocak 2026 AP Photo

"Gümrükteki uzmanların değerlendirmesine göre, söz konusu çelik AB'nin sektörel yaptırımları kapsamına girmektedir," denildi.

"Bu tür yaptırım uygulanan malların AB'ye ithalatı, düzenlemeler uyarınca yasaklanmıştır."

Açıklamada, “AB yaptırım mevzuatının bu vakaya uygulanabilirliğinin hala incelendiği" belirtildi.

Çelik ürünlerinin durum netleşene kadar alıkonulduğu, olası bir yaptırım ihlaline ilişkin ceza soruşturması başlatılması amacıyla ön inceleme açıldığı bildirildi.

Finlandiya polisi ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, kabloya verilen zararın “nitelikli mala zarar verme, nitelikli mala zarar vermeye teşebbüs ve telekomünikasyona nitelikli müdahale” kapsamında soruşturulduğunu duyurdu.

“Hibrit savaş”

"Fitburg" gemisi Saint Vincent ve Grenadinler bayrağı taşıyor. Rusya, Gürcistan, Azerbaycan ve Kazakistan vatandaşı olan 14 mürettebat gözaltına alındı ve Finlandiya polisi tarafından sorgulanacak.

Polis, perşembe günü mürettebattan ikisinin tutuklandığını, ikisine ise yurt dışına çıkış yasağı getirildiğini açıkladı; ancak kişilerin uyruğu ve gemideki görevlerine ilişkin detay verilmedi.

Baltık Denizi’nde son yıllarda deniz altı kabloları ve boru hatları dahil olmak üzere enerji ve iletişim altyapıları zarar gördü.

Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı topyekun işgalinin ardından, birçok uzman ve siyasetçi kablolara yönelik şüpheli sabotajları, Rusya’nın Batılı ülkelere karşı yürüttüğü bir “hibrit savaşın” parçası olarak değerlendiriyor.

AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, perşembe günü Avrupa’nın kritik altyapısının “yüksek sabotaj riski” altında olduğunu belirterek, “Avrupa teyakkuz halinde,” dedi.

Kallas, X platformunda yaptığı paylaşımda, “AB yeni kablolara yatırım yaparak, gözetimi güçlendirerek, onarım kapasitesini artırarak ve hibrit saldırılar için bir sıçrama tahtası görevi de gören Moskova’nın ‘gölge filosuna’ karşı adımlar atarak kritik altyapısını güçlendirmeyi sürdürecek,” ifadelerini kullandı.

Çarşamba günü zarar gören kablonun, Finlandiyalı telekomünikasyon şirketi Elisa’ya ait olduğu ve Estonya’nın münhasır ekonomik bölgesinde bulunduğu bildirildi. Elisa, hizmetlerin başka hatlara yönlendirildiğini ve hasarın müşterileri etkilemediğini açıkladı.

Benzer olaylar

Aralık 2024’te Finlandiya makamları, Rusya bağlantılı "Eagle S" adlı petrol tankerine çıkmış; soruşturmacılar, geminin çapasıyla deniz tabanını sürükleyerek Baltık Denizi’nde enerji kabloları ve telekomünikasyon bağlantılarına zarar verdiğini belirtmişti.

Ancak savcıların kasıt unsurunu kanıtlayamaması üzerine dava, ekim ayında Finlandiya mahkemesi tarafından düşürülmüştü.

Baltık Denizi’ne kıyısı olan sekizi NATO üyesi olmak üzere birçok ülke, deniz altı enerji kabloları, iletişim hatları ve doğal gaz boru hatlarının zarar gördüğü olayların ardından yüksek alarm durumuna geçti.

Bu olaylar genellikle Rusya bağlantılı kasıtlı sabotajlar olarak değerlendirilirken, NATO’nun bölgede devriye fırkateynleri, uçaklar ve deniz drone'larıyla varlığını artırmasına yol açtı.