Avrupa'da gençlerin hane geliri: Fransa diğer ülkelere göre nerede

Son haftalarda artan yaşam maliyetleri, erişilemeyen konutlar, düşük ücretler ve kamu hizmetleri üzerindeki baskı nedeniyle Avrupa'nın birçok ülkesine yayılan protestolar yaşanıyor. Fransa'da öğrenciler ve gençler bu protestoların ön saflarında yer alıyor.

Bu da dikkatleri Avrupa'nın Z kuşağına çeviriyor.

AB hukuku uzmanı Alberto Alemanno, protestoları “ergen devrimi” olarak nitelendirmenin son derece yanıltıcı olduğunu düşünüyor ve Avrupa'daki gençlik protestolarının çok boyutlu olduğunu vurguluyor.

Peki gençlerin yaşadığı hanelerin gelir düzeyi Avrupa genelinde nasıl karşılaştırılıyor? Hanelerinin mali durumu ne? Ve Fransa diğer Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında nerede duruyor?

Her şeyi ortaya koymasa da, “eşdeğerleştirilmiş kullanılabilir gelir” yararlı bir gösterge. Eurostat'a göre bu, bir hanenin toplam geliri (kaynak İngilizce), vergiler ve diğer kesintiler sonrasında harcamaya ya da tasarrufa ayrılabilen kısmının, hanehalkı üyelerinin sayısı eşdeğer yetişkinlere dönüştürülerek bölünmüş halini ifade ediyor. Buna sosyal yardımlar da dahil.

Eurostat verileri 18 ila 24 yaş arasındaki gençleri kapsıyor. Rakamlar, gençlerin kendi kazançlarını değil, yaşadıkları hanelerin gelirini gösteriyor.

Eurostat'a göre Fransa'daki gençler, 2025'te medyan eşdeğerleştirilmiş hane geliri 23.850 avro olan hanelerde yaşıyor. AB ortalaması ise 21.482 avro.

AB üyeleri, aday ülkeler ve EFTA üyeleri dahil 34 Avrupa ülkesi arasında Fransa 11. sırada yer alıyor.

“Fransa'da bu gösterge, tek başına yaşayan öğrencileri ya da örneğin yurt gibi toplu konutlarda kalanları kapsamıyor; bunlar örnekleme dışı bırakılıyor” diye açıkladı Eşitsizlikler Gözlemevi araştırma direktörü Anne Brunner, Euronews Business'a.

Ayrıca 18-24 yaş grubunun heterojen olduğuna dikkat çekti; bu grup hem aileleriyle yaşayan öğrencileri hem de çoğu az eğitimli ya da eğitimsiz, güvencesiz işlerde çalışan ve yoksulluk riskiyle karşı karşıya olan genç çalışanları içeriyor.

Gençler için en yüksek medyan eşdeğerleştirilmiş hane geliri 52.206 avro ile İsviçre'de. Onu Lüksemburg (43.028 avro) ve Avusturya (37.299 avro) izliyor.

AB'nin “dört büyük” ekonomisi arasında en yüksek gelir 26.330 avro ile Almanya'da. İtalya (20.315 avro) ve İspanya (19.338 avro) AB ortalamasının altında kalıyor.

Gençler için en düşük medyan eşdeğerleştirilmiş gelir, 18-24 yaş arasında 4.640 avro ile Kuzey Makedonya'da. Onu Arnavutluk (5.736 avro) ve Türkiye (5.987 avro) izliyor.

Bulgaristan (8.680 avro), Macaristan (8.576 avro), Sırbistan (7.754 avro) ve Romanya'da (7.237 avro) bu tutar AB ortalamasının da yarısından az.

Veriler ve gerçeklik

Avrupa Gençlik Forumu sekretaryası, gelirin tablonun yalnızca bir parçası olduğuna dikkat çekiyor. Bazı ülkelerde gençler, aile evinde daha uzun süre kaldıkları için kâğıt üzerinde daha iyi durumda görünebilir. Ancak bu rakamların ardında, evden ayrılmaya, kiralık ya da satılık bir ev tutmaya ve kendi hayatlarını kurmaya gücü yetmeyen bir kuşak var.

“Paradoks şu ki, gençler ailelerine daha uzun süre bağımlı kaldıklarında daha iyi durumda görünebiliyor, kendi başlarına yaşadıklarında ise daha yoksul” diye konuştu sekretarya, Euronews Business'a.

Çoğu ülkede gençler geride kalıyor

Gençleri, yaşadıkları ülkenin toplam nüfusuyla karşılaştırmak, geride kalıp kalmadıklarını gösteriyor. Bunun arkasında bir dizi etkenin birleşimi var.

“Genel olarak gençlerin iş deneyimi daha az ve eğitim düzeyi, çoğu hâlâ okuduğu için, daha ileri yaştaki yetişkinlerden düşük. Ayrıca öğrenci olmak çoğunlukla daha düşük gelirle ilişkilendiriliyor. Barınma düzenlemeleri de etkili olabiliyor [özellikle İskandinav ülkelerinde]” dedi Finlandiya Emeklilik Merkezi'nden (ETK) kıdemli araştırmacı Ilari Ilmakunnas, Euronews Business'a.

34 ülkenin 28'inde gençler, toplam nüfusa göre daha düşük medyan gelire sahip hanelerde yaşıyor.

AB genelinde gençlerin medyan geliri, toplam nüfusunkinin yüzde 93,6'sına denk geliyor: 21.482 avroya karşılık 22.939 avro.

Fransa'da bu oran yüzde 90,1. Gençler, ulusal medyandan 2.609 avro daha düşük gelire sahip hanelerde yaşıyor: 23.850 avroya karşılık 26.459 avro.

Farkın en büyük olduğu ülkeler hangileri?

En geniş uçurum Finlandiya'da. Gençler burada medyan geliri 22.277 avro olan hanelerde yaşarken, toplam nüfus için medyan gelir 29.740 avro. Yani gençlerin geliri ulusal medyanın yüzde 74,9'u.

Finlandiya'yı Danimarka (yüzde 78,3), Norveç (yüzde 82,7), Lüksemburg (yüzde 86,0) ve İsveç (yüzde 88,2) izliyor.

Anne Brunner, İskandinav ülkelerinde kamu politikalarının gençlerin özerkliğini aktif biçimde teşvik ettiğini, bu nedenle gençlerin aile evini daha erken terk ettiğini ve çok daha sık bağımsız yaşadığını vurguladı.

“Bu durumda hane gelirleri, ebeveynlerin geliriyle birleştirilmek yerine gençlerin çoğu zaman sınırlı olan kendi kaynakları üzerinden ölçülüyor; bu da mekanik olarak toplam nüfusla aradaki farkı açıyor. Dolayısıyla bu ülkelerdeki düşük oranları daha büyük bir yoksunluk göstergesi olarak okumamak gerekir” dedi.

Altı ülkede gençler, toplam nüfusa göre daha yüksek gelire sahip hanelerde yaşıyor. Hırvatistan'da gençlerin hanelerinin medyan geliri 15.921 avro iken, toplam nüfus için bu rakam 15.057 avro.

Gençlerin göreli olarak en iyi durumda olduğu ülke yüzde 105,7 ile Hırvatistan. Onu Malta (yüzde 105,5) ve Slovenya (yüzde 105,4) izliyor. Litvanya ve Avusturya'nın oranı yüzde 102,1. İsviçre ise yüzde 100,5'te.

Satın alma gücünde lider Avusturya

Avrupa'da fiyat düzeyleri büyük farklılık gösteriyor. Satın alma gücü standardı (PPS) cinsinden bakıldığında, 18-24 yaş arası gençlerin medyan eşdeğerleştirilmiş hane geliri 33.052 PPS ile Avusturya'da en yüksek. Onu Lüksemburg (32.391) ve İsviçre (29.989) izliyor.

PPS açısından bakıldığında Fransa (21.446) AB ortalamasının biraz üzerinde, 13. sırada yer alıyor.

Almanya (24.237) daha üst sıralarda bulunurken, İspanya (21.272) ve İtalya (20.883) Fransa'nın gerisinde kalsa da aradaki farklar görece sınırlı.

En düşük PPS düzeyleri Arnavutluk (8.175), Kuzey Makedonya (8.994) ve Karadağ'da (9.955) görülüyor.

Gelirin ötesine bakma çağrısı

Avrupa Gençlik Forumu, yalnızca gelire odaklanmak yerine “sosyal ücret” kavramını tartışmaya açıyor: gelirlerimizin gerçekte ne kadar yeterli olduğunu belirleyen uygun fiyatlı konut, kamu hizmetleri, eğitim, sağlık ve sosyal koruma.

“İnsanca bir yaşam, yalnızca iyi bir maaşa ya da ihtiyaç halinde başvurulabilecek aile servetine bağlı olmamalı. Bunun için hem insana yakışır ücretlere hem de temel ihtiyaçları erişilebilir kılan güçlü kamu hizmetlerine ihtiyaç var” diye vurguladı sekretarya.