Artemis II, Ay’ın uzak yüzüne doğru yol alırken Dünya yörüngesinden ayrıldı
Artemis II misyonunun Orion kapsülünde bulunan dört astronot, uzay aracının Ay’a doğru son bir ivme kazanmak için ana motorunu ateşlemesinin ardından Dünya yörüngesinden ayrıldı.
NASA’dan Dr. Lori Glaze, “Ay’ın ötesine geçiş manevrası” (TLI) olarak bilinen beş dakika 50 saniyelik motor ateşlemesinin “kusursuz” geçtiğini belirtti.
Orion kapsülünden Kanadalı astronot Jeremy Hansen, mürettebatın “Ay'a giderken burada yukarıda oldukça iyi hissettiklerini” söyledi.
Artemis II şu anda mürettebatı Ay'ın uzak tarafına götürüp geri getirecek bir döngüsel yörüngede. Bu, 1972'den bu yana insanların Dünya yörüngesini terk ettiği ilk sefer.
Orion'dan yapılan canlı yayında, kapsül uzaya doğru gittikçe uzaklaşırken Dünya yavaş yavaş küçülüyor.
Ay'a seyahat eden ilk Amerikalı olmayan kişi olan Hansen, NASA'nın görev kontrol merkezine, mürettebatın bu görevde azimle çalışıp emek verenlerin “gücünü derinden hissettiğini” söyledi.
“İnsanlık, neler yapabileceğimizi bir kez daha gösterdi,” dedi. “Bizi şu anda Ay'ın etrafındaki bu yolculuğa taşıyan, geleceğe dair umutlarınızdır.”
Yaklaşık bir gün boyunca uzayan “yüksek Dünya yörüngesinde” kaldıktan sonra, kapsül gezegenimizin etrafında dönerken Orion'un motorları, navigasyon ve yaşam destek sistemleri kontrol edildi.
Nihayet son onay verildi ve motor ateşlemesi başlayabilirdi; bu, Ay’a doğru atılan görevin son ve en büyük adımıydı.
Mürettebatın koltuklarının arkasında, hizmet modülü tek ana motorunu ateşledi; bu uzun ve sabit itiş, Orion’un hızına saatte binlerce kilometre ekledi.
TLI, uzay aracını, yerçekiminin onları geri çekmeden önce mürettebatı daha önce hiç kimsenin ulaşamadığı kadar Dünya'dan uzağa – Ay'ın 4.700 mil (7.600 km) ötesine – götürmesi beklenen bir yolculuğa çıkardı.
NASA, zamanlama ve yörüngenin ince ayrıntılarına bağlı olarak, bu mesafenin 1970'te Apollo 13 tarafından kırılan rekoru geçebileceğini tahmin ediyor.
Fırlatmadan bu yana mürettebatla yapılan ilk halka açık video konferansta, Komutan Reid Wiseman, uzay aracı Dünya'dan uzaklaşırken “muhteşem bir manzara” ile karşılaştıklarını söyledi.
Wiseman, “Kutup noktasından kutup noktasına kadar tüm dünyayı görebiliyorsunuz... Bu en muhteşem andı ve dördümüzü de olduğumuz yerde donakaldı” dedi.
TLI, Orion için geri dönüşü olmayan bir nokta değildir; Ay’a doğru büyük itişten sonra bile, kontrolörler uzayda bir nevi “el freni dönüşü” gerçekleştirerek, ciddi bir sorun çıkması durumunda mürettebatı Dünya’ya geri getirebilirler.
Acil bir durumda, TLI’dan sonraki ilk 36 saat içinde eve dönmenin en hızlı yolu bu U dönüşüdür. Orion program yöneticisi Howard Hu, fırlatma öncesinde yaptığı açıklamada, bu sürenin ardından Ay'ın yörüngesinde kalıp Dünya'ya geri dönmenin de aynı derecede hızlı ve genellikle daha basit olabileceğini söyledi.
Hu, ekibin “mürettebatı güvenli bir şekilde eve getirebilmek için yüz binlerce [simülasyon] gerçekleştirdiğini” de sözlerine ekledi.
Motorun başarılı bir şekilde ateşlenmesinin ardından düzenlenen basın toplantısında yüzü gülümseyen Hu, gazetecilere “Ne harika birkaç gün oldu!” dedi.
Orion derin uzaya doğru ilerledikçe, pencerelerinden görünen manzara giderek daha ilham verici hale gelecek: Dünya, arkalarında küçük mavi-beyaz bir mermer topuna dönüşürken, Ay ise parlak bir diskten çukurlarla kaplı, kadrajı dolduran bir dünyaya dönüşecek.
Astronotlar, ilk video görüşmelerinde, önlerindeki manzara değişirken “pencereye yapışıp kaldıklarını” söylediler.
Görevinin yaklaşık altıncı gününde, Orion Ay'ın ötesine doğru ilerlerken, astronotlar tam bir güneş tutulması izleyecekler.
Ay, Güneş'in tam önüne kayacak ve parlak yüzeyi tamamen örtülecek; böylece normalde gizli kalan ışıltılı halesi ortaya çıkacak ve Dünya ise bir tarafta asılı kalacak.
Uzay görevlerinde pek çok astronomik terim kullanılır ve TLI, bu görevi takip edenlerin çoğunun artık aşina olduğu en yeni uzay terimidir. Umarız bu terim, insanlığı Ay yüzeyinde yeniden yürümeye bir adım daha yaklaştıran devasa bir adım olarak hatırlanır.
