Amerika yanlısı Kürt güçler İran'a olası bir saldırı hazırlığı içinde

Iraklı yetkililer ve İranlı Kürt grupların üst düzey üyeleri, Irak'ta bulunan Amerika yanlısı İranlı Kürt güçlerin İran'a girebilecek silahlı birlikler hazırladığını ve halihazırda genişleyen çatışmada potansiyel bir yeni cephe oluşturduğunu belirtmiştir.

Bu çabayı yakından bilen kişilere göre, CIA, İran'ı istikrarsızlaştırmak için gizli bir program kapsamında İranlı Kürt güçlerine daha önce de küçük silahlar vermişti.

Ancak Çarşamba günü yapılan bir brifingde, Beyaz Saray basın sekreteri Karoline Leavitt, Başkan Trump'ın Kürtlerin İran'da isyan başlatması için herhangi bir plana onay verdiği yönündeki haberlerin “tamamen yanlış” olduğunu söyledi.

Cumartesi günü başlayan ABD-İsrail'in İran'a yönelik bombardıman kampanyası, ülkenin en üst düzey liderini ve diğer üst düzey yetkilileri öldürdü. Kampanya ayrıca İran-Irak sınırı da dahil olmak üzere ülke çapındaki hükümet ve güvenlik tesislerini de hedef aldı. Durum hakkında bilgilendirilen kişilere göre, Amerikan yetkililer, çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte Kürtlerin İran'a girmesinin yararını tartışıyorlar.

ABD'nin Kürtlerin İran'a girmesine veya orada herhangi bir isyan başlatmasına yardım etme çabası, savaşta şaşırtıcı bir dönüm noktası olacaktır. Yeterince büyük olursa, bu saldırı İran ordusu birliklerini yanıt vermeye zorlayabilir ve Amerikan veya İsrail uçaklarının onları hedef almasına olanak sağlayabilir.

Amerika Birleşik Devletleri, Irak ve Suriye'de Kürt milis güçleriyle uzun süredir işbirliği yapmaktadır. Ancak Amerika, Türkiye, Suriye, Irak ve İran'ın bazı bölgelerinde yaşayan bir etnik grup olan Kürtleri terk ettiği ile de tanınmaktadır. 1991 Körfez Savaşı'ndan sonra, ABD Irak'ta Kürt ayaklanmasını teşvik etti, ancak daha sonra Irak ordusu Kürt güçlerini katlederken seyirci kaldı.

Kürtlerin İran'a olası bir saldırısının planlanması konusunda bilgi sahibi bazı kişiler, ihtiyatlı olunması gerektiğini dile getirdi. Kürt güçlerinin İran hükümetini devirmesinin veya iktidarı kimin alacağına önemli ölçüde etki etmesinin imkansız olduğunu söylüyorlar. CIA, Kürt güçlerine sadece küçük silahlar sağladı. Kürt güçleri, işgal başlatmak veya Tahran'daki teokratik hükümeti makul bir şekilde tehdit etmek için tanklara veya ağır silahlara sahip değil.

Eski yetkililer ayrıca İran'ın Fars çoğunluğunun silahlı bir Kürt saldırısını hoş karşılamayacağını söyledi. 90 milyonluk nüfusa sahip ülkede tahmini 6 ila 9 milyon Kürt yaşıyor.

Görüşmelere aşina olan kişiler, Beyaz Saray'ın Kürtleri İran'a gönderip göndermeme konusunda henüz karar vermediğini söyleyerek Leavitt'in sözlerini yineledi. Bazıları ise kararın İsrail veya ABD'ye bağlı olmayabileceğini ve Kürt liderlerin kendi kararlarını verebileceğini söyledi.

Iraklı yetkililer ve İranlı Kürt liderler, İran'ın Kürt savaşçıların sınırı geçmesini engellemek için Irak'a baskı uyguladığını söyledi.

İki İranlı Kürt lider ve iki Iraklı güvenlik yetkilisine göre, Trump bu hafta iki Iraklı Kürt lider, Mesud Barzani ve Bafel Talabani'den Irak'ta bulunan İranlı Kürt savaşçıların İran'a geçmesine izin vermelerini istedi.

İranlı Kürt yetkililerden biri, Trump'ın Salı günü, bu Kürt gruplardan birinin lideri olan İran Kürdistan Demokratik Partisi'nden Mustafa Hijri ile sınırın ötesine asker gönderilmesini görüşmek için ayrı bir görüşme yaptığını söyledi. Konunun hassasiyeti nedeniyle tüm yetkililer isimsiz kalmak koşuluyla konuştu.

Ne güvenlik yetkilileri ne de grup üyeleri, ABD'nin desteğinin ne şekilde olacağı konusunda ayrıntılı bilgi vermedi.

Leavitt, Trump'ın yabancı yetkililerle yaptığı görüşmeler hakkında yorum yapmayacağını, ancak başkanın “Irak'ın kuzeyindeki üssümüzle ilgili olarak Kürt liderlerle görüştüğünü” söyledi.

CIA, Kürtleri destekleme çabaları hakkında yorum yapmayı reddetti.

CIA'nın Kürtleri silahlandırmaya ne zaman başladığı tam olarak belli değil, ancak bu çabaya aşina olanlara göre, bu, İran hükümetini istikrarsızlaştırmak için ajansın uzun vadeli gizli kampanyasının bir parçası. Eski yetkililer, bunun asla Tahran'daki hükümeti devirmek için yapılmadığını, ancak liderlerin dikkatini dağıtmak veya potansiyel olarak bir güvenlik krizi yaratmak için yapıldığını söyledi.

CIA'nın Kürt güçlerini silahlandırma çabası daha önce CNN tarafından haber yapılmıştı.Axios Irak'taki Kürt liderler ile Trump arasında İran'daki savaşı görüşmek üzere yapılan bir telefon görüşmesini haber yaptı.

New York Times'ın analizine göre, ABD-İsrail ortak savaş kampanyasının başlamasından bu yana, bombalar ve füzeler İran'ın batısındaki hedefleri vurdu ve bu saldırılar görünüşe göre Kürdistan eyaletine odaklandı. Görüntülerden, bu hedefleri ABD'nin mi, İsrail'in mi yoksa her iki gücün de mi vurduğu belli değil.

Birkaç İranlı Kürt lider, İran'ın batısındaki saldırıları Irak'tan sızmayı destekleme çabasının bir parçası olarak nitelendirdi.

Saldırılar, İslam Devrim Muhafızları tesislerini, polis karakollarını ve en önemlisi sınır muhafız karakollarını ve iletişim kulelerini vurdu. Saldırılar ayrıca sivil idari binaları da vurdu ve yakınlardaki yerleşim alanlarına zarar verdi.

Video görüntüleri ve uydu görüntülerinin analizi, saldırıların Irak-İran sınırından İran'a uzanan otoyolların yakınındaki yerlere yoğunlaştığını gösteriyor. İranlılar, bombardımanların bölgedeki sivil hayatlara büyük zarar verdiğini söyledi.

İran-Irak sınırında saldırıların vurduğu yerler

Bombardıman kampanyası, İran-Kürt güçlerinin Irak'tan herhangi bir saldırısını kolaylaştıracak ve işgali durdurmaya çalışabilecek İran güçlerinin gücünü azaltacaktır.

İran'ın Kürdistan bölgesinin başkenti Sanandaj'da, saldırılar güvenlik tesislerini ve idari ofisleri yerle bir etti. Doğrulanmış bir videoda, zaten dumanla çevrili bir polis merkezinde büyük bir patlama kaydedildi ve daha sonraki görüntülerde, yayın kulesi de dahil olmak üzere yıkılan kompleks gösterildi.

Irak sınırına daha yakın olan daha küçük bir şehir olan Marivan'da, bir hapishane ve bitişiğindeki cezaevi ağır hasar gördü. Diğer hedef alınan yerler arasında Baneh de vardı. The Times tarafından doğrulanan bir videoda, şehir merkezinde büyük çaplı yıkım olduğu görülüyor.

Cumartesi günü savaşın ilk salvolarından bu yana, Trump saldırıları İranlıların otoriter dinî yöneticilerini devirmeleri için “tarihi bir fırsat” olarak nitelendirdi.

İran'daki Kürtler, otoriter hükümetin baskısının en ağır yükünü sıklıkla üstlenmiştir. Siyasi liderleri, uzun süredir bir devlet olarak ya da mevcut ülkelerinde özerk federal bölgeler oluşturarak ulusal bir vatan kurmaya çalışmaktadır.

“Özgürlük için savaşıyoruz ve tabii ki halkımıza zarar veren orduya karşı savaşıyoruz” diyen Siamand Moani, Irak'taki İranlı Kürt gruplardan biri olan Kürdistan Özgür Yaşam Partisi'nin deneyimli liderlerinden biri. Yetkililer, bu grubun İran'a savaşçı göndermeyi planladığını söylüyor. Moani bu çabayı ne doğruladı ne de yalanladı, ancak militanların operasyonlarını “genişlettiğini” söyledi.

Savaş başladığından beri, İran ile ittifak halindeki vekil milisler Irak'ın kuzeyindeki Kürdistan bölgesinde bir ABD üssüne saldırdı. Ayrıca bölgenin uluslararası havaalanını, petrol ve gaz tesislerini ve İranlı Kürt savaşçıların kullandığı en az iki üssü vurdular.

İran ile yakın ilişkileri olan Irak merkezi hükümeti, iki üst düzey Iraklı yetkiliye göre, Irak Kürdistan bölgesindeki yetkililere İranlı Kürt militanların sınırı geçmesine izin vermemelerini emretti. Yetkililer, Irak Kürdistanı'ndaki bölgesel yetkililerin bu talebi yerine getirdiklerini söyledi.

Salı günü, Irak Kürdistanı Başbakan Yardımcısı Qubad Talabani yaptığı açıklamada, bir güvenlik toplantısında bölgenin “bölgesel çatışmanın bir parçası olmadığını ve tarafsız bir tutum benimsediğini” vurguladığını söyledi.

Bazı İranlı Kürt liderler, bu çabaların başarısız olması halinde halklarına olası maliyetleri göz önüne alarak, İran'da operasyon başlatmak için ABD ile işbirliği yapmaktan çekindiklerini söylediler.

Yine de, bu yetkililerden biri, Irak'ta bulunan bazı İranlı Kürt güçlerin İran'a asker gönderme planını uygulamaya karar verdiklerini söyledi.

Onların umudu, isyan başlatıldığında yerel halkın onlara katılacağıdır — ancak bölgedeki birçok Kürt bu gruplara sadık olmadığı için bunun garantisi yoktur.

Ancak İran'ın Kürt bölgeleri, Ocak ayında İran hükümetine karşı ülke çapında düzenlenen protesto hareketinde en huzursuz bölgelerden bazılarıydı ve yetkililer bu hareketi ölümcül bir baskı ile bastırdı..

(The Newyork Times)