Akaryakıt: Hükümet vergi indirimini uzatmıyor, AB'den karar bekliyor

İtalyan otomobil sürücüleri 7 Ekim Çarşamba sabahı kendilerini kötü bir sürprizle karşı karşıya buldu. Önceki aylarda dizel fiyatlarındaki artışı kısmen sınırlayan akaryakıt üzerindeki tüketim vergisi indirimi uzatılmadı (kaynak İtalyanca); bu da istasyonlarda anında fiyat artışlarına yol açtı.

Eni'nin getirdiği tavan fiyat fiilen boşa çıktı

Gece yarısı sona eren önlem, zaman içinde ilk indirim düzeyinden aşağı çekilerek artık yalnızca 6,1 euro sentlik bir avantaj sağlıyordu. Yerine, Meloni hükümeti kamu maliyesine ek yük getirmeden finanse edilecek bir vergisel indirim mekanizması devreye sokulabileceği ihtimalini gündeme getirmişti.

Bunun, Ekonomi ve Enerji Güvenliği bakanlıklarını kapsayan yeni bir kararnameyle hayata geçirilmesi gerekiyordu. Ancak şu ana kadar yeni bir düzenleme kabul edilmiş değil.

“Biz her zaman yeniden müdahale etmeye hazırız, özellikle de hareketli tüketim vergisi mekanizmasıyla. Eylül ayı itibarıyla bu hedef için kullanılabilecek yaklaşık 170 milyonumuz var” diye Split'ten açıklama yapan başbakan, Hırvatistan'da Med9 zirvesine katıldı.

“Şu anda, zaten bazı fiyat sınırlama önlemleri yürürlükteyken bu parayı harcamak mı, yoksa söz konusu önlemler sona erdiğinde kullanılmak üzere kaynak olarak elde tutmak mı daha etkili olur, bunun üzerinde düşünüyoruz. Bu, tavan fiyatın ne kadar sürdürülebilir olacağına da bağlı. Önümüzdeki saatlerde neler olacağını göreceğiz” diye sözlerini tamamladı İtalya başbakanı gazetecilerin sorularını yanıtlarken.

Yüzde 33'ü Ekonomi Bakanlığı ile Cassa depositi e prestiti'nin mülkiyetinde olan petrol şirketi Eni de, tüketim vergisi indirimine son verilmesinin şirketin günler önce duyurduğu geçici tavan fiyat uygulamasını fiilen hükümsüz kıldığını açıkladı.

Von der Leyen, ortak alımlar ve iklim kurallarında esneklikten söz ediyor

Son günlerde G7, talep sabitken hammadde fiyatlarındaki artışla mücadele etmek amacıyla piyasadaki arzı artırmak için ulusal rezervlerinde bulunan 100 milyon varil ham petrolü piyasaya sürme kararı aldı. Aynı zamanda, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen sektörel enflasyona yanıt verebilmek için ortak alımlar yapılması seçeneğini gündeme getirdi.

Brüksel'deki yürütme organının başındaki isim, ihracatçılara üretimleriyle bağlantılı sera gazı emisyonlarını beyan etmelerini zorunlu kılan kurallara uyum konusunda bir yıl ek esneklik tanımayı da hedefliyor. Böylece bu yükümlülük 2028 yılına ertelenebilecek.

Meloni ETS sisteminin ertelenmesinde ısrarcı, Avrupa'dan “somut yönlendirmeler” istiyor

Her durumda, 15-16 Ekim tarihlerinde yapılması öngörülen Avrupa Konseyi toplantısının (kaynak İtalyanca) sonuçları beklenecek. Giorgia Meloni ise şimdiden Avrupa'dan, özellikle “enerji maliyetini düşürmek ve sanayinin rekabet gücünü korumak” için “net ve somut siyasi yönlendirmeler” talep etti.

Yayımladığı bir notta (kaynak İtalyanca) ayrıca, Çek başbakanı Andrej Babiš ile birlikte hazırladıkları ortak katkıya atıfta bulunduğunu ve bunun ETS sistemine bağlı maliyetleri hafifletmeye, en kırılgan sanayi sektörlerini desteklemeye, elektrikte CO2 maliyetinin etkisini sınırlamaya ve ETS2'nin yürürlüğe girişini daha da ertelemeye yönelik öneriler içerdiğini vurguladığını belirtti.

Söz konusu mekanizma, yani Emisyon Ticareti Sistemi, bir yandan şirketlerin ihtiyaçlarına göre alıp satabildiği her bir ton eşdeğer CO2'ye bir fiyat atıyor; diğer yandan da çeşitli sektörlere toplam emisyonlar için bir üst sınır getirerek genel düzeyde bir sınırlama sağlanmasını amaçlıyor.

Masadaki bir diğer seçenek, petrol ve gaz şirketlerinin olağanüstü kârlarına özel bir vergi getirilmesi. Bu olasılık, Ekonomi Bakanı Giancarlo Giorgetti tarafından da destekleniyor ve başka Avrupa hükümetleri tarafından olumlu karşılanıyor. Topluluk düzeyinde hangi önlemlerin somut olarak hayata geçirileceği netleşmeden önce, Avrupa hükümetleri ise şimdilik dağınık biçimde harekete geçiyor.

Fransa'da çok kilometre yapanlara destek, Almanya'da litre başına 17 sentlik indirim

Fransa'da, iş nedeniyle uzun mesafeler kat etmek zorunda olanlara yönelik destek mekanizması (kaynak İtalyanca) yakın zamanda hem uzatıldı hem de kapsamı genişletildi. Özellikle, bu tedbirden yararlanacak 5,5 milyon Fransızın her birine 100 euro ve pompada ek indirim sağlanacak. Ayrıca, işe gitmek için özel araç kullanmak zorunda olan çalışanlara şirketler tarafından sağlanan ve bin euroya kadar çıkan yardımlar vergiden muaf tutulacak.

Bunun yanı sıra, akaryakıt fiyatlarındaki artıştan devletin “kâr etmesini” engelleyen bir kural getirildi: KDV ve tüketim vergilerinden doğabilecek fazla gelir, krize karşı destek mekanizmalarına aktarılacak. Toplamda, söz konusu önlemlerin Fransız kamu maliyesine maliyetinin 450 milyon euro civarında olması bekleniyor.

Almanya'da ise 1 Ekim'den itibaren Merz hükümeti, hem dizel hem benzin için akaryakıt üzerindeki tüketim vergisini litre başına 17 sent azaltan geçici bir indirim (kaynak İtalyanca) uygulamaya koydu. İndirim yıl sonuna kadar yürürlükte kalacak.

İspanya'da 20 sentlik indirim uzatıldı, ancak Aralık'a kadar kademeli olarak düşecek

İspanya hükümeti de aileler ve şirketlere yönelik destek önlemleri açıkladı; mart ayından bu yana yürürlükte olan bazı kararları 31 Aralık'a kadar uzatıp uyarladı. Madrid'deki hükümet özellikle, akaryakıtta litre başına 20 sentlik indirimi (kaynak İtalyanca) Ekim ayı boyunca sürdürmek istediğini duyurdu. Ancak destek Kasım'da 13 sente, Aralık'ta ise 6 sente düşecek.

Bu, artık istifa etmiş olan Başbakan Pedro Sánchez hükümeti için acil bir ihtiyaç; zira Ulusal İstatistik Enstitüsü'nün eylül sonunda yayımladığı verilere göre yıllık enflasyon yüzde 4,9'a ulaşmış durumda. Madrid açısından, marttan bu yana yürürlükte olan paketin toplam maliyeti yaklaşık 5 milyar euro; bu tutardan 20 milyon aile ve 3 milyon şirket yararlandı.

Belçika'da dizelde litre başına 2,501 euro ile tarihî rekor

Belçika'da 1974 petrol krizi döneminden bu yana, hidrokarbon fiyatlarına üst sınır konulmasına imkân tanıyan bir mekanizma (kaynak İtalyanca) bulunuyor. Dolayısıyla istasyonlar, üretici ve dağıtıcıların meslek örgütü ile devlet arasında yapılan sözleşme temel alınarak belirlenen maksimum fiyatı aşamıyor. Ancak sistem bazı istisnalar öngörüyor ve bu nedenle fiyatlar eylül sonunda dizelde litre başına 2,501 euro ile yine de tarihî zirveye ulaştı.

Birleşik Krallık'ta da pompada fiyat, litre başına 199,52 İngiliz peni (2,35 euro) ile 2022'de kırılan önceki rekoru aşarak tarihî bir seviyeye ulaştı. Bu tablo karşısında, bir süredir yürürlükte olan (kaynak İtalyanca) litre başına 5 penilik akaryakıt vergisi indirimi, 31 Aralık'a kadar devam edecek.