Afrika Parlamentosu başkanlığı için Arap ülkeleri arasında yoğun rekabet

Afrika Birliği bünyesindeki Afrika Parlamentosu'nun olağanüstü oturumu Güney Afrika'nın Midrand kentinde ikinci gününde devam ederken, gözler yeni başkanın kim olacağına çevrildi. Coğrafi rotasyon ilkesine göre bu dönem başkanlığın Kuzey Afrika'ya geçmesi, bölgedeki Arap ülkeleri arasında yoğun bir rekabeti beraberinde getirdi.

Oturumlarda yalnızca başkanlık seçimi değil, aynı zamanda parlamentonun kurumsal yapısının tamamlanması, yeni divanın belirlenmesi ve Afrika Birliği kurumları üzerindeki denetim rolünün güçlendirilmesi gibi başlıklar da ele alınıyor.

Yeni başkanın gizli oylama ile seçilmesi beklenirken, bu ismin önümüzdeki üç yıl boyunca parlamentonun yönünü belirleyecek olması dikkat çekiyor. Görevi, Şubat 2026'ya kadar parlamentoya başkanlık eden Zimbabveli Fortun Charumbira'dan devralacak olan yeni isim, kurumun etkinliğini artırma hedefiyle göreve başlayacak.

Açılış oturumunda konuşan Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Mahmud Ali Yusuf, parlamentonun Birlik içindeki rolünü yeniden güçlendirmeyi amaçladıklarını belirterek, geçmişte yaşanan uyum sorunlarının geride bırakılması için yeni bir siyasi iradenin oluştuğunu ifade etti.

Başkanlık yarışında dört isim öne çıkıyor. Mısır'dan Şerif el-Cebeli, Cezayir'den Fethî Butbik, Fas'tan eski turizm bakanı Hasan Haddad ve Libya'dan Yusuf el-Fahri yarışın başlıca adayları olarak dikkat çekiyor.

Ancak seçim süreci yalnızca genel kurul oylamasına bağlı değil. Parlamento içindeki teamüllere göre, Kuzey Afrika bölgesinin öncelikle tek bir aday üzerinde uzlaşması gerekiyor. Bu nedenle asıl rekabetin kulislerde yaşandığı, nihai sonucun ise bölge içindeki dengelerle şekillendiği belirtiliyor.

Uzmanlara göre, yaklaşık 35 üyeden oluşan Kuzey Afrika bloğunda çoğunluğu sağlayan aday, başkanlık koltuğuna ulaşma konusunda büyük avantaj elde edecek. Bu durum, Mısır, Cezayir, Fas ve Libya arasında karmaşık müzakerelerin yaşanmasına yol açıyor.

Öte yandan, parlamentoda kadın milletvekillerinden oluşan grupların temsilin artırılması yönündeki çabalarına rağmen, mevcut yarışta kadın aday bulunmaması dikkat çekiyor.

Tüm bu gelişmeler, Afrika Parlamentosu başkanlık seçimlerinin sadece isimler arası bir yarış değil, aynı zamanda Kuzey Afrika ülkelerinin siyasi uzlaşı kapasitesini test eden kritik bir süreç olduğunu ortaya koyuyor. Seçimin sonucunda başkanlık koltuğunun bir Arap parlamentere geçmesi ise kesin gözüyle bakılan bir gelişme olarak öne çıkıyor. (İLKHA)