ABD ve İran arasında yeni saldırı dalgası: Ateşkes sürecinde kriz

ABD ordusu, İran'ın Kuveyt ve Bahreyn'e yönelik füze saldırı girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından İran'a ait bir tesise hava saldırısı düzenlediğini duyurdu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Kuveyt'e fırlatılan füzelerden ikisinin hedeflerine ulaşamadan havada parçalandığını, Bahreyn'e yönlendirilen füzelerin ise ABD ve Bahreyn güçleri tarafından imha edildiğini bildirdi.

CENTCOM, saldırılara karşılık olarak Hürmüz Boğazı'nda bulunan Keşm Adası'ndaki bir İran askeri yer kontrol istasyonunun vurulduğunu duyurdu.

İran tarafında ise Devrim Muhafızları, saldırılar kapsamında Bahreyn'deki ABD Donanması 5. Filosu'nun karargâhını ve ismini açıklamadığı başka bir ülkeyi hedef aldığını açıkladı. Açıklamada, saldırının ABD'nin, abluka koşullarına rağmen İran'a ulaşmaya çalışan bir petrol tankerinin makine dairesine füze isabet ettirmesine misilleme olarak gerçekleştirildiği öne sürüldü.

Basında yer alan haberlere göre saldırılar, İran'ın ABD ve İsrail ile yürütülen savaşta ateşkesin uzatılmasına ilişkin arabulucularla iletişimi kestiği yönündeki iddiaların ardından gerçekleşti. Ancak ABD Başkanı Donald Trump bu iddiayı reddederek görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

Devrim Muhafızları'na yakın olduğu değerlendirilen İran kaynaklarından gelen açıklamalar, İsrail'in Lübnan'da İran destekli Hizbullah'a karşı yürüttüğü ayrı ancak bağlantılı çatışmalarda gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde yapıldı.

Trump: Görüşmeler kesintisiz devam ediyor

Trump, müzakerelerin durduğu yönündeki haberleri "asılsız ve hatalı" olarak nitelendirdi.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Aramızdaki görüşmeler kesintisiz şekilde devam ediyor. Dört gün önce, üç gün önce, iki gün önce, dün ve bugün de temas halindeydik" ifadelerini kullandı.

Görüşmelerin sonucunun belirsiz olduğunu belirten Trump, İran'a daha önce de söylediği gibi, "Bir anlaşma yapmanın zamanı geldi" mesajını yineledi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Washington'da Kongre'de verdiği ifadede iletişimin kesildiği yönündeki iddialara doğrudan değinmedi. Rubio, nükleer boyuttaki müzakerelere ilişkin iyimser mesajlar verirken, "kabul edilebilir bir anlaşmaya" ulaşılacağının garantisinin bulunmadığını vurguladı.

İran'ın, savaşta ateşkes müzakereleri ve Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıyı hafifletme çabaları kapsamında Trump yönetimi üzerindeki baskıyı artırmaya çalıştığı değerlendiriliyor. Hürmüz Boğazı, küresel petrol, doğal gaz ve diğer emtia sevkiyatlarının önemli bir bölümünün geçtiği kritik bir güzergâh olarak öne çıkıyor.

Öte yandan Trump'ın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu üzerinde baskı kurarak İsrail güçlerinin Lübnan'daki ilerleyişini durdurmasını veya yavaşlatmasını sağlayabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. İsrail birliklerinin son dönemde Lübnan'da son 25 yılı aşkın sürenin en derin noktalarına kadar ilerlediği belirtiliyor.

İran, olası bir ateşkes anlaşmasının Lübnan'daki çatışmaları da sona erdirmesi gerektiğini savunurken, İsrail ve ABD ise Lübnan'daki çatışmaların İran ile yürütülen savaş ve ateşkes görüşmelerinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.

Bununla birlikte, Trump ile Netanyahu arasında pazar günü gerçekleştirildiği bildirilen telefon görüşmesine ilişkin haberler, iki lider arasında görüş ayrılıkları bulunduğuna işaret etti. Söz konusu haberlerde Trump'ın görüşme sırasında İsrail Başbakanı'na sert ifadeler kullandığı öne sürüldü.

İran'ın, Lübnan'da artan çatışmalar ve İsrail'in askeri operasyonlarını Beyrut'a kadar genişletme planları nedeniyle ateşkes görüşmelerine aracılık eden taraflarla iletişimini kestiği de iddialar arasında yer aldı.