ABD Ticaret Temsilcisi, Euronews'e konuştu: 'Washington gümrük vergilerini jeopolitik araç olarak görüyor'

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Washington’un gümrük tarifelerini meşru bir jeopolitik araç olarak gördüğünü belirterek, Grönland üzerinden tırmanan gerilimin tam ölçekli bir transatlantik ticaret savaşına dönüşebileceği uyarısında bulundu. Greer, Avrupa Birliği’ni misillemeden kaçınmaya çağırdı.

Salı günü Davos’ta, Euronews’ün de aralarında bulunduğu sınırlı sayıda gazetecinin katıldığı bir toplantıda konuşan Greer, tarifelerin ihracat kontrolleri ve yaptırımlarla birlikte ABD’nin ulusal güvenlik araç setinin bir parçası olduğunu söyledi.

Greer, “(ABD Başkanı Donald Trump’ın) yaklaşımı her zaman meseleleri müzakereyle çözmekten yana oldu. Bu açıdan tarifeler daha hafif bir önlem olarak görülüyor,” dedi.

Trump’ın tarifeleri jeopolitik hedeflere ulaşmak için kullandığını kabul eden Greer, önceki başkanların da benzer amaçlarla farklı ekonomik araçlara başvurduğunu hatırlattı.

“Tarifeler, ‘ticaret sürecek ama bir bedel değerlendirmesi yapılacak’ yaklaşımının bir parçası,” diye konuştu.

Bir konunun karşı taraf için müzakere edilemez olduğu durumlarda ne olacağı sorulduğunda Greer, bunun genellikle görüşmeleri sona erdirdiğini söyledi: “Bir müzakereci olarak şunu gördüm: Bir şey ‘müzakere edilemez’ denildiğinde, sohbet biter ve herkes kendi köşesine çekilir. Eğer durum buysa, öyle olsun.”

AB’ye açık uyarı

Greer, Avrupa Birliği’ni ABD şirketlerinin Avrupa pazarındaki faaliyetlerini kısıtlayabilecek anti-zorlama aracını devreye sokmaması konusunda da açıkça uyardı ve böyle bir adımı “akılcı olmayan” bir hamle olarak nitelendirdi.

“Her ülke kendi ulusal çıkarına uygun gördüğü şeyi yapar. Ancak bu tercihlerin sonuçları olur,” diyen Greer, Avrupa’nın misillemeye gitmesi halinde Trump’ın da karşılık vermeyi değerlendireceğini söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Trump’ın Grönland’a yönelik tarife tehditlerine karşı AB’nin bu mekanizmayı devreye alması çağrısında bulunan liderlerin başında geliyor.

Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada, 1 Şubat’tan itibaren 8 Avrupa ülkesinden ithal edilen ürünlere yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulanacağını, haziran ayına kadar ABD’nin Grönland üzerinde tam kontrol sağlamaması halinde bu oranın yüzde 25’e çıkarılacağını duyurmuştu.

Greer, AB’nin tek gümrük pazarı olmasına rağmen ABD yasalarının üye ülkeleri ayrı ayrı hedef alan tarifelere izin verdiğini söyledi. Örnek olarak Fransa’nın dijital hizmetler vergisi ve Airbus’a sağlanan Avrupa sübvansiyonlarını gösterdi.

“Fransa bir şey yapıyor diye Polonya’yı cezalandırmak istemem,” diyen Greer, hedefli önlemlerin daha tercih edilir olabileceğini savundu.

'Avrupa kuralları dışlayıcı'

Greer, Avrupa’nın ticaret uygulamalarına yönelik en sert eleştirisini de düzenleyici çerçeve üzerinden yaptı ve AB standartlarını “son derece yükleyici ve dışlayıcı” olarak tanımladı.

“Sanayi ve tarım ürünlerinde onlarca yıldır Amerikan mallarını fiilen dışlamaya yönelik bir çaba var,” dedi. Avrupa’nın bunun kasıtlı olmadığını savunduğunu ancak sonuçta Amerikan paydaşların sistemin dışında kaldığını ileri sürdü.

ABD standartlarının eşdeğer kabul edilmemesini de eleştiren Greer, “Bizim arabalarımız da en az sizinkiler kadar güvenli. Gıdamız da öyle. Ama Avrupalılar buna inanmıyor,” ifadelerini kullandı.

"Avrupalıların kaybettiğini ve bu konuda yanıldıklarını gösteren vakalarımız var," diye ekledi.

Greer, Washington’un ticaret politikasında daha köklü bir değişime de işaret ederek, ABD pazarının artık herkese kalıcı ve sınırsız biçimde açık olmayacağını söyledi.

“Son 25 yıldır uygulanan bu modelin hata olduğunu gördük,” diyen Greer, şirketlerin ABD’de üretim yapmadığı sürece belirsizliğin artacağını belirtti.

ARŞİV - Yeni Alman otomobilleri Duisburg'daki bir lojistik merkezinde, 27 Mart 2025. AP Photo

ABD’nin pazar açıklığını düzenli olarak gözden geçireceğini kaydeden Greer, onlarca yıldır küresel ticaretin temelini oluşturan “kalıcı normal ticari ilişkiler” anlayışının terk edildiğini vurguladı.

“Seviyenizi düzenli olarak değerlendirmezseniz, anlık politika hedeflerinizle uyuşmayan sonuçlar elde edersiniz,” dedi.

Greer sözlerini şu ifadelerle tamamladı: “Bakın, ben aslında iyi bir adamım. Yabancı ülkeler tavsiyelerimi dinlediğinde genelde işleri yolunda gidiyor.”

Ticari gerilim, ABD Başkanı Donald Trump’ın pazar günü Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store’ye gönderdiği mektupla daha da tırmandı. Trump mektubunda, Grönland’a yönelik taleplerini Nobel Barış Ödülü’nü kazanamamış olmasına bağladı ve artık “yalnızca barışı düşünme gibi bir yükümlülük hissetmediğini” ifade etti.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve diğer Avrupa liderleri ise Trump’ın toprak talepleri ve gümrük vergisi tehditlerine karşı ortak bir tutum belirlemek amacıyla perşembe günü olağanüstü bir AB zirvesi için hazırlık yapıyor.

Trump’ın, çarşamba günü Dünya Ekonomik Forumu’nda konuşma yapması bekleniyor. Bu konuşma, haftanın en kritik anı olarak görülüyor ve cuma gününe kadar sürecek 5 günlük forumun seyrine damga vuracağı tahmin ediliyor.