ABD Temsilciler Meclisi, Trump'ın savaş yetkilerini sınırlandıran kararı onayladı

ABD Temsilciler Meclisi’nde çarşamba günü, üç ay içinde ilk kez bir grup Cumhuriyetçi Demokratlarla birlikte hareket ederek Washington’ın İran’a yönelik askeri eylemlerini durdurmayı amaçlayan savaş yetkileri karar tasarısını onayladı ve Başkan Donald Trump’a karşı çıktı.

Bu hamle, iç ve dış siyaseti yeniden şekillendiren üç aylık çatışmayı sona erdirmeyi hedefliyor.

Temsilciler Meclisi üyeleri karar tasarısını 208’e karşı 215 oyla kabul etti. Ancak bundan sonraki adımlar belirsizliğini koruyor. Zira Trump’ın, başkomutanlık yetkisini sınırlamaya yönelik Kongre’den gelecek herhangi bir düzenlemeyi muhtemelen reddetmesi bekleniyor.

Buna rağmen, dört Cumhuriyetçinin Demokratlarla birlikte hareket ettiği oylama sonucu, başkanın savaş stratejisine yönelik bir tepki niteliği taşıdı. Temsilciler Meclisi Genel Kurulu’nda alkışlar ve tezahüratlar yükseldi.

Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin en kıdemli Demokrat üyesi ve girişime öncülük eden New York Temsilcisi Gregory Meeks, “Artık yeter,” dedi.

Meeks, “Başkanın doğru olanı yapmasının zamanı geldi,” ifadelerini kullandı. “Halk, onun tercih ettiği savaş nedeniyle acı çekmekten yoruldu; benzin istasyonlarında ve marketlerde acı çekmekten yoruldu.”

Savaşa muhalefet büyüyor

Bu, Temsilciler Meclisi’nin ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşı sınırlandırmaya yönelik dördüncü girişimi. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, iki hafta önce karar tasarısı kabul edilme eşiğindeyken Genel Kurul çalışmalarını aniden durdurarak savaşa yönelik artan muhalefeti gösterecek bir sonucu engellemeye çalışmıştı. Ancak çatışma uzadıkça ve Trump barış için bir plan müzakere etmekte zorlandıkça rahatsızlık daha da büyüdü.

Senato da kendi savaş yetkileri karar tasarısını ilerletti. Bir grup Cumhuriyetçi senatör, partilerinin başkanı olan Trump’a karşı nadir görülen bir siyasi itirazla safları bozdu.

Demokratlar savaş yetkileri karar tasarısını her gündeme taşıdığında, ABD’nin yürüttüğü savaşa yönelik siyasi huzursuzluk büyüdükçe oy sayıları da kademeli olarak arttı.

Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson (Cumhuriyetçi, Louisiana), Cumhuriyetçi Parti liderleriyle birlikte, 3 Haziran 2026 Çarşamba günü Washington’daki Kongre Binası’nda gazetecilerle konuşuyor. (AP Fotoğrafı: J. Scott Applewhite) J. Scott Applewhite/Copyright 2026 The AP. All rights reserved

Trump, Beyaz Saray için yürüttüğü kampanyada ABD’nin yurt dışındaki angajmanlarını sona erdirme ve iç meselelere daha fazla odaklanma sözü vermişti. Ancak savaş, dikkati yeniden Orta Doğu’ya çevirdi.

Johnson çarşamba günü Trump’ın, özellikle Kongre’nin kontrolünü belirleyecek ara seçimler öncesinde, iç gündeme “tamamen odaklandığını” savundu.

Temsilciler Meclisi Başkanı, bu hafta Beyaz Saray’da başkanla üç saat geçirdiğini ve Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve ticaret akışının yeniden başlaması için müttefiklere çağrıda bulunduğunu söyledi.

ABD’nin 28 Şubat’ta İsrail’le birlikte İran’a yönelik saldırıları başlatmasından bu yana Amerikalılar, benzin fiyatlarının pompada yükseldiğini gördü. Bu da tüketici harcamaları üzerindeki enflasyon baskısını artırdı.

İran, dünya petrolü, doğal gazı ve gübre gibi ilgili ürünlerin önemli bir bölümü için hayati önemdeki Hürmüz Boğazı’ndan geçen deniz taşımacılığını kesintiye uğratabildi.

Kongre savaş yetkisini kullanıyor

Temsilciler Meclisi’ndeki Savaş Yetkileri Kararı savaşı hemen durdurmayacak. Ancak daha fazla askeri eyleme karşı sembolik, hatta hukuki bir adım sağlayacak.

Karar tasarısı şimdi Senato’ya gidecek. Senato’da geçen ay dört Cumhuriyetçi senatör Demokratlara katılarak ABD’nin İran’a yönelik kampanyasını sınırlamayı amaçlayan benzer bir düzenlemeyi ilerletmişti. Senato henüz kendi savaş yetkileri karar tasarısını kabul etmek ya da reddetmek için nihai oylama yapmadı.

Bu arada Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çarşamba günü Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’ndeki oturumda, Kongre’nin savaş yetkileri kararını onaylaması halinde İranlıların yönetimin “elinin kolunun bağlanacağını” düşüneceği uyarısında bulundu. Rubio, onların “Bize hiçbir şey yapamayacaklar, o halde neden anlaşma yapalım?” diye düşüneceğini söyledi.

Kongre, Anayasa uyarınca savaş ilan etme yetkisine sahip olsa da başkanın da başkomutan olarak askeri eylem yürütme yetkisi bulunuyor. Bu durum, savaş ve barış meselelerinde nihai sözün hangi hükümet organında olduğuna dair hukuki bir tartışma yaratıyor.

Senato’nun da Temsilciler Meclisi’ne katılarak karar tasarısını onaylaması halinde, savaş yetkilerine ilişkin yeni bir hukuki sınamanın önü açılabilir.

Savaş Yetkileri Yasası, Beyaz Saray’a askeri güç kullanmak için Kongre’den izin istemesi amacıyla 60 gün süre tanıyor. Ancak Trump yönetimi, devam eden İran savaşında ateşkes ilan edildiği için çatışmaların durduğunu belirtti.