ABD-İran görüşmeleri tıkanınca petrol 100 dolarda dengelendi, piyasalar dalgalı kaldı

Brent türü ham petrol, Salı günü yüzde 2,5 yükselerek haberin kaleme alındığı sırada varil başına 100 dolar civarında dengelenmiş görünüyor; bunun arkasında ABD-İran müzakerelerindeki tıkanma etkili.

Buna karşılık, WTI fiyatı yüzde 4'ün üzerinde gerileyerek varil başına yaklaşık 92,6 dolar seviyesinden işlem görüyor.

Genel olarak, geçen Çarşamba gününden bu yana petrol fiyatları düşüş eğilimindeydi; zira ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasının ya da en azından daha uzun ve kapsamlı bir ateşkesin çerçevesi üzerinde uzlaşmaya varılmak üzere olunduğu izlenimi hakimdi.

Ancak İran, Washington'ın ülkenin güneyinde "savunma amaçlı" olarak tanımladığı hava saldırılarını düzenlemesinin ardından, ABD'yi yürürlükteki ateşkesi ihlal etmekle suçladı.

İran Dışişleri Bakanlığı, İran medyasının Salı sabahının erken saatlerinde patlama sesleri duyulduğunu bildirdiği Hürmüzgan eyaletindeki ABD saldırılarının, neredeyse yedi haftadır yürürlükte olan kırılgan ateşkesin "ciddi bir ihlali" anlamına geldiğini açıkladı.

Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çatışmaya son vermeyi amaçlayan müzakerelerde anlaşmaya varılmasının "birkaç gün" alabileceğini söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump da Pazartesi günü sosyal medyada paylaştığı bir mesajda nükleer konudaki taleplerini yineledi; olası bir anlaşmanın temel unsurlarına ilişkin gerilimler ise sürüyor.

Trump'ın ABD-İran müzakerelerine ilişkin son açıklamaları

Yatırımcıların gelişmelere tepkisi ise karmaşık görünüyor; bazı piyasalarda, bir anlaşmanın eli kulağında olduğuna dair olasılığın azaldığı fiyatlanıyor.

Avrupa'da Euro Stoxx 50 endeksi yüzde 0,7'den fazla gerilerken, daha geniş kapsamlı pan-Avrupa Stoxx 600 endeksi, Salı günkü seansın sonuna yaklaşırken yaklaşık yüzde 1 ekside işlem görüyor.

İngiltere'nin FTSE 100, Almanya'nın DAX 30, Fransa'nın CAC 40, İtalya'nın FTSE MIB, Hollanda'nın AEX ve İsviçre'nin CH20 endekslerinin tamamı yüzde 0,1 ile 0,7 arasında değer kaybetti.

Asya cephesinde Japonya'nın Nikkei 225 ve Tayvan'ın TAIEX endeksleri günü yatay kapatırken, Güney Kore'nin KOSPI endeksi, büyük ölçüde yapay zekâ bağlantılı hisselere yönelik kesintisiz talebin etkisiyle yüzde 2,5 yükseldi.

Buna karşılık, ABD piyasaları diğer endekslerden ve genel görünümden tamamen kopmuş durumda. WTI fiyatları Salı günü de düşüşünü sürdürmekle kalmadı, S&P 500 endeksi de güne yüzde 0,6 artıda başladı.

Hürmüz Boğazı'ndaki son durum

Hem ABD hem de İran, çatışmaya son verebilecek ve kapalı durumdaki Hürmüz Boğazı'ndan deniz trafiğini yeniden başlatabilecek bir mutabakat zaptı konusunda ilerleme kaydedildiği sinyalini vermişti; bu belge, müzakerecilere İran'ın nükleer faaliyetleri ve tedarikleri gibi daha karmaşık konuları ele almak için 60 günlük bir süre tanıyacaktı.

Son açıklamalarında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı'nın "her halükârda" erişilebilir kalması gerektiğini vurguladı; boğazdan geçen trafik keskin biçimde gerilemiş durumda ve bugünlerde güzergâhı kullanan gemi sayısı günde sadece birkaç düzineyle sınırlı, oysa normalde 125 ila 140 gemi geçiş yapıyor.

İran, müttefik ya da dost ülkelerle bağlantılı gemilere öncelik vererek ve geçişleri devletler arası anlaşmalarla düzenleyerek sınırlı sayıda gemiye geçiş izni vermeyi sürdürüyor.

Hürmüz Boğazı'nda saldırı haberlerinin ardı ardına gelmesi, küresel ekonominin enerji akışlarının ve diğer tedariklerin normale dönmesinden hâlâ ne kadar uzak olduğunu gösteriyor.

Umman kıyıları açıklarındaki tanker patlamasına ilişkin uyarı UKMTO

İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Salı günü yaptığı açıklamada bir tankerin iskele tarafında, su hattına yakın bir noktada harici bir patlama yaşandığını duyurdu.

Kuruma göre gemi, Umman'ın başkenti Maskat'ın yaklaşık 60 deniz mili açığında bulunuyordu.

UKMTO, tanker ile tüm mürettebatın olaydan zarar görmediğini, ancak bir miktar yakıtın denize sızdığını açıkladı.

Bu olay, haberin yazıldığı sırada Hürmüz Boğazı yakınlarında bildirilen en son gelişme niteliğini taşıyor.