ABD–Avrupa hattında Grönland krizi: Starmer misillemeden yana değil

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland üzerinden müttefik ülkelere gümrük vergisi tehdidine ilişkin olarak, bir ticaret savaşının kimsenin çıkarına olmadığını söyledi.

Starmer, pazartesi günü yaptığı açıklamada Trump’ın tutumunu 'tamamen yanlış' olarak nitelendirdi.

Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada, aralarında İngiltere’nin de bulunduğu sekiz Avrupa ülkesinden ithal edilen ürünlere şubat ayından itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu. Gerekçe olarak ise bu ülkelerin ABD’nin Grönland üzerindeki kontrolüne karşı çıkmasını göstermişti. Grönland, NATO üyesi Danimarka’ya bağlı yarı özerk bir bölge konumunda bulunuyor.

ABD Başkanı, söz konusu vergilerin, Avrupa ülkelerinin geçen hafta Grönland’a sembolik sayıda asker göndermesine karşılık olduğunu belirtmişti. Trump, bu adımın ABD için hayati öneme sahip olduğunu söylediği 'Golden Dome' füze savunma sistemiyle bağlantılı olduğunu savunmuş, ayrıca Rusya ve Çin’in adayı ele geçirmeye çalışabileceğini öne sürmüştü.

Starmer, Grönland ve Danimarka’nın Arktik'teki adanın geleceği konusunda karar verme hakkını desteklediğini vurguladı.

Trump’la güçlü bir ilişki kurmaya çalıştığını hatırlatan Starmer, İngiltere–ABD ilişkilerinin hayati önemde olduğunu belirterek, bu ilişkinin 'güçlü, yapıcı ve sonuç odaklı' kalmasını istediklerini söyledi. Ancak bunun, görüş ayrılıklarının yok sayılması anlamına gelmediğini de ekledi.

Londra’da düzenlenen basın toplantısında Starmer, “Pragmatik olmak pasif olmak değildir, ortaklık da ilkelerden vazgeçmek anlamına gelmez,” dedi.

Gerginliği düşürmeye çalıştığını vurgulayan Starmer, İngiltere’nin Avrupa’daki müttefikleri, NATO ve ABD ile çalışmaya devam edeceğini ve diyalog kanallarını açık tutacağını söyledi.

İngiltere’nin misilleme niteliğinde gümrük vergileri planlamadığını da belirten Starmer, “Henüz o aşamada değiliz. Benim odağım oraya hiç gelmemek,” dedi.

Vergi tehdidine konu olan sekiz ülkeden altısı, ticarette tek bir ekonomik bölge olarak hareket eden 27 üyeli Avrupa Birliği’nin parçası.

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, pazar günü yaptığı açıklamada, AB liderlerinin !her türlü baskıya karşı kendilerini savunmaya hazır olduklarını' belirttiklerini söyledi. Costa’nın, hafta içinde AB liderlerini bir zirvede toplaması bekleniyor.

Öte yandan, Danimarka Savunma Bakanı ile Grönland Dışişleri Bakanı’nın, pazartesi günü Brüksel’de NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşmenin, son gerilimden önce planlandığı belirtildi.

Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, Danimarka ve Grönland’ın NATO’nun Arktik bölgesinde daha fazla rol üstlenmesine yönelik geniş bir destek gördüğünü söyledi ve bu konunun Rutte ile ele alınacağını belirtti.