AB Türkiye'nin Teklifini Tartışıyor

Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun Türkiye’yi temsil ettiği kritik Türkiye-AB Zirvesi’ne Türkiye’nin göçmen sorununun çözümünde sunduğu yeni öneri damga vurdu. Türkiye AB’ye 5 konuda taahhütte bulunurken, karşılığında da 7 öneri getirdi. Göçmenleri geri almak, 5 adada geri kabul istasyonu kurulması, insani bölge için proje oluşturma gibi taahhütleri AB’ye sunan Türkiye, yeni müzakere başlıklarının açılması, 3+3 milyar yani 6 milyar euro ödenmesi, vizelerin Haziran ayı sonuna kadar kaldırılması gibi taleplerini de iletti. Bu talepler üzerine 28 devlet başkanı tekrar toplanırken zirve dün akşam geç saatlere kadar sürdü. Başbakan Ahmet Davutoğlu, “Bu yeni öneri ile amacımız sığınmacıların hayatların kurtarmak, sığınmacıların çaresizliklerini kullanmaya çalışan insan kaçakçıları ile mücadele etmek, Türkiye-AB ilişkilerinde yeni bir dönem başlatmaktır” dedi.

6 saatlik gece zirvesi

Davutoğlu, Türkiye-AB Zirvesi’ne katılmak için önceki gün akşam saatlerinde geldiği Brüksel’de 6 saatlik bir zirveye ev sahipliği yaptı. 21.00’da başlayan zirve gece yarısı 03.00 sıralarında bitti. Almanya Başbakanı Angela Merkel ve AB Dönem Başkanlığı’nı yürüten Hollanda Başbakanı Mark Rutte ile üçlü bir görüşme gerçekleştiren Davutoğlu, dünkü zirveye sunduğu yeni önerilerin ilk işaretini de bu toplantıda verdi. Türkiye’nin AB Nezdindeki Daimi Temsilciliği’nde, Davutoğlu, Merkel ve Rutte baş başa görüştü. Üç lider daha sonra heyetlerarası görüşmeye başkanlık etti. Başbakanlık kaynakları, zirve öncesi, düzensiz mülteci göçü başta olmak üzere Suriye’deki gelişmeler, Türkiye’nin AB’ye tam üyelik müzakere süreci ve bölgesel konular detaylı şekilde ele alındı.Zirvesi öncesi Davutoğlu, Avrupa Konseyi’nde Tusk, Juncker ve Schulz ile zirve öncesi dörtlü görüşme de gerçekleştirdi. Davutoğlu Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras ile de ayrı bir görüşme yaptı. Davutoğlu, ayrıca AB Konseyi’nde gerçekleştirilen mini zirvede, İngiltere Başbakanı David Cameron, Almanya Başbakanı Merkel, Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande, İtalya Başbakanı Matteo Renzi, Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras’ın yanı sıra AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikasından Sorumlu Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ile görüştü.Avrupa’nın geleceği masadaDavutoğlu, kritik zirvenin yapılacağı AB binasına gelişinde henüz yeni öneri sunulmadan önce dikkat çeken açıklamalar yaparak, “Birçok sınamayla karşı karşıyayız. Bunlara ancak dayanışma içinde çözüm bulabiliriz. Resmin bütününü görmeliyiz. Sadece düzensiz göç değil, Avrupa’nın tüm geleceği masadadır. Burada dayanışma içinde olmamız gerekiyor. Bugün karşı karşıya olduğumuz sınamalar konusunda Avrupalı liderlerin daha büyük bir farkındalık taşıdıklarını görmekten memnuniyet duyuyorum. Bizler, Avrupa’nın geleceği konusunda omuz omuza çalışan liderleriz. Türkiye, AB ile birlikte çalışmaya hazırdır. Türkiye, AB üyesi olmak için de hazırdır. Yalnızca düzensiz göç sorununu değil, aynı zamanda Türkiye’nin AB üyelik sürecini ele alacağımız bu zirvenin ilişkilerimizde bir başarı hikayesi, olumlu yönde bir dönüm noktası olmasını umut ediyorum” dedi.

Bu mesajın ardından dün öğle saatlerinde başlayan zirveye Türkiye’nin yeni önerisi damga vurdu. Bu öneri üzerine öğleden sonra sonuçlanması planlanan ve taslağı hazır olan kararlar da ertelendi. 2 saat sürmesi beklenen Zirve, akşam geç saatlere kadar sürdü. Türkiye’nin sürpriz önerisi üzerine 28 AB ülkesi kendi arasında yeni önerileri değerlendirmeye aldı. Başbakan Davutoğlu Türkiye’nin önerilerine kabul edilmeden detay vermeyeceğini ifade ederek, “5 milyondan fazla Suriyeli, sığınmacı durumunda. Bu masum insanlar gelecekle ilgili hayatlarını oluşturmaya çalışıyorlar. Bu insanlar bizleri rahatsız etmek için gelmedi. Ama gaddar bir rejim ve yine gaddar terör örgütlerinin ve Rusya’nın gaddarca hava saldırılarından kaçtılar. Bu insanlar da bizim gibi” dedi. 29 Kasım’daki zirvede bazı önlemler alındığını hatırlatan Başbakan, “Ama halen sığınmacı dalgası devam ediyor. Bu yüzden buraya gelmeden önce yeni bir öneriler paketi hakkında görüştük.

 ‘Yeni dönem başlamalı’

Yeni sığınmacıları daha iyi yaşam koşulları sebebiyle Türkiye’yi geçerek seyahat etmeleri konusunda caydırmak ve sadece yasadışı göçmenler meselesi için değil, Türkiye’nin AB’ye katılım süreci dahil bütün zorlu süreçleri ele alacak şekilde Türk ve AB ilişkilerini güçlendirmek... Bu yeni öneri ile amacımız sığınmacıların hayatların kurtarmak, sığınmacıların çaresizliklerini kullanmaya çalışan insan kaçakçıları ile mücadele etmek, Türkiye-AB ilişkilerinde yeni bir dönem başlatmak” diye konuştu.

Bayrak hassasiyeti

Davutoğlu, ülke başkanlarıyla aile fotoğrafı çekimine katıldı. Diğer liderlerin yerleri ülke bayraklarıyla belirlenirken, Başbakan Davutoğlu’nun hassasiyeti nedeniyle duracağı yere ismi yazıldı.Avrupa Komisyonu: İyi ilerleme varReuters’in dün akşam saatlerinde duyurduğu, “AB liderleri Türkiye’nin önerileri konusunda uzlaşamadı” haberi üzerine Avrupa Komisyonu Başkanı Jean Claude Juncker’in Özel Kalem Müdürü Martin Selmayr, sosyal medya platformu twitter üzerinden bir açıklama yaptı. Selmayr mesajında, “Zorlu mülteci krizini çözmek için Avrupa Konseyi görüşmelerinde iyi ilerleme var. Bu gece bir atılım mümkündür” ifadesini kullandı.

 5 taahhüt, 7 talep

Edinilen bilgiye göre Türkiye’nin sürpriz olarak yorumlanan yeni öneri paketi 5 taahhüt 7 de talepte bulundu. Türkiye’nin AB’ye bulunduğu 5 taahhüt şöyle: 1-Yunanistan’a Türkiye’den giden tüm düzensiz göçmenler; ön yargısız ve uluslararası hukuktaki taahhütleri çerçevesinde alınacak. Bu geri kabul süreci geçici bir dönem için olacak ve sadece insani amaçlı olacak.2-Bu geri kabul sürecini, Yunanistan ile ayrı bir anlaşma yaparak Türk irtibat görevlileri ile Midilli, Sakız, Leros, İstanköy ve Sisam adalarında ortak istasyonlar kurulacak yeterli sayıda göçmen ofisi oluşturulacak. 3-Yunanistan ile tüm idari ve yasal enstrümanları bu amaçla uygulayacak. 4-Türkiye’den Yunan adalarından geri gönderilen her bir Suriyeli karşılık, AB ve BMMYK ile yük paylaşımı ruhuna uygun olarak, bir Suriyeli Avrupa’ya yerleştirilecek. 5-Türkiye tarafından sunulan ve ortak komite tarafından kabul edilen projeleri, Suriye içerisinde insani güvenli bölgeler oluşturmak için uygulayacak.AB’den taleplerTürkiye’nin mültecileri belli şartlarda geri alma karşılığında AB’den de 7 talebi bulunuyor. Bu talepleri gün boyu değerlendiren AB ülkeleri içinde de ciddi görüş ayrılıkları oluştu. Türkiye’nin AB’den 7 talebi de şöyle: 1-Yunan adaları mülteciden boşaltılacak ve daha sonradan belirlenen tarihten sonra adaya giden mülteciler geri kabul edilecek. 2-Geri kabul sürecindeki tüm masrafları AB karşılayacak.3-Geri Kabul Anlaşması’nda Türk vatandaşlarına uygulanan Schengen vizeleri en geç haziran ayı sonunda kaldırılacak. 29 Kasım 2015’teki zirvede anlaşmanın Ekim ayında başlaması öngörülmüştü. Hazirana alınması ile hızlandırılmış bir yol haritası oluşturulacak ve geri kabul anlaşmasına uyum içinde hazırlanacak. 4-İnsani güvenli bölgelerin oluşmasında AB ile işbirliği yapılacak. Aylık olarak değerlendirilecek. Türkiye’deki Suriyeliler güvenli bölgeye taşınacak. 5-AB Yeni müzakere başlıkların açılması için karar almaya hazırlanacak. 6-3 milyar euroluk para transferi hızlandırılacak, 2018 sonuna kadar 3 milyar euro daha verilecek. 7-Türkiye ile birlikte aylık olarak gelişmeleri değerlendir. 

NATO’ya teşekkür

NATO’daki temaslarında da Türkiye’ye yönelik terör saldırılarına karşı NATO’nun tutumundan dolayı teşekkürlerini ileten Davutoğlu, “Rusya ve rejim tarafından artan hava saldırıları yüzünden sığınmacı dalgası olağanüstü şekilde arttı. Yüz binlerce sığınmacı, sınırın diğer tarafında Türkiye ve Halep arasındaki koridor kesilmiş olduğu için son derece çaresiz durumdalar. Yeni sığınmacı dalgalarının oluşmasından son derece endişeliyiz” değerlendirmesinde bulundu. ‘Terör tehdidi yaratıyor’Davutoğlu, “DAEŞ, PKK ve YPG Türkiye için Irak ve Suriye’den gelen büyük bir terör tehdidi yaratıyorlar. Bu durum sivillerimiz, demokrasimiz ve ulusal güvenliğimiz için tehdit halini alıyor. Rusya’nın askeri gücünü artırması. Bu zaman kadar Rusya’nın varlığı ve askeri aktivitesi DAEŞ’e karşı değil, daha çok sivillere yönelik oldu, bu durum sivilleri Suriye’yi bırakarak Türkiye’ye gelmek zorunda bırakıyor” dedi. NATO içerisindeki dayanışmanın önemini vurgulayan Davutoğlu, “Tarihin bu dönüm noktasında, son derece kritik bir zamanda dayanışma gösterildiği için teşekkür ederim. NATO’nun vizyonu daha da önemli hale geliyor. NATO’nun dayanışması gelecek için etkili olacak. Türkiye’nin desteklenmesi konusunda ortaya konan önlemler için teşekkür ederim. Sınırlarımızda NATO varlığını daha görünür şekilde görmek isteriz. Bu da NATO’nun güç kapasitesini test etmek isteyebilecekler için caydırıcı olur” dedi. ‘İnsani operasyondur’Davutoğlu, “Ege Denizi’ndeki NATO operasyonu konusunda süratli şekilde eyleme geçildiği, karar verildiği için teşekkür ederim. Bu insani bir operasyondur, askeri bir operasyon değil. Fakat yeni sığınmacıların, çocukların maceraya atılarak ölmesini engellemek için NATO’nun kapasitesine ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.Rusya’ya tepkiNATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de NATO’daki basın toplantısında, “NATO üzerine düşeni yapıyor. Ege Denizi’ne gemiler göndermek için hızlı bir karar aldık. Gemilerimiz bilgi topluyor ve denetlemeye devam ediyor. Bölge sularında faaliyet alanımızı genişletiyoruz” dedi. Davutoğlu ile Suriye’deki krizi de ele aldıklarını ve NATO’nun Türkiye-Suriye sınırında istihbarat, gözetim ve denetimi artırma kararı aldığını kaydeden Stoltenberg, “Rusya’nın Suriye ve Doğu Akdeniz’deki faaliyetlerinden endişe duymaya devam ediyoruz. Rusyanın askeri faaliyetleri insani krizi büyüterek daha fazla Suriyelinin Türkiye’ye kaçmasına neden oluyor ve ayrıca NATO’nun hava sahasın da ihlaline neden oluyor” diye konuştu.‘Aynı fikirde değiliz’Davutoğlu, zirve öncesi AP Başkanı Martin Schulz ile görüştü. Çözüm süreci ve Zaman gazetesine kayyum atanması gibi Türkiye’deki iç meseleleri de görüştüklerini ifade eden Schulz, “Başbakan, benimle aynı fikirde değildi. AB ve AP için basın özgürlüğünün Avrupa kimliğinin temel bir unsuru olduğu üzerinde durdum. Başbakan’ın açıklamalarını not aldım” dedi. Schulz, Zaman gazetesine kayyum atanması ile ilgili bir soru üzerine, “Bir darbe davası var. Ama darbe davası, bağımsız bir gazeteye karşı polis eylemine yol açamaz” dedi.3 milyar euro Türkiye’ye değil Suriyeli sığınmacılar için 3 milyar euroluk kaynak da AB’de önemli bir gündem olurken, ek 3 milyar euroluk kaynak da tartışma yarattı. Bu paranın sürekli ve kriz çözülene kadar Türkiye’ye verilmesi konusunda da süreç içinde yeni değerlendirmeler yapılacak. Türkiye tarafı AB’ye, “Parayı Türkiye’ye değil, Suriyelilere veriyorsunuz. Türkiye’nin maddi bir kaynağa ihtiyacı yok” mesajını da ilettiği kaydediliyor.